Rasyonel Toplum ve Adalet Sorunu

Özet

Bu çalışma, toplumsal iyi niyet ile gerçek adalet arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Söz konusu iyi niyetin nesnesi önce toplum, sonra devlettir. Toplum ve devlet birbirini zorunlu olarak içeren iki temel olgu ve kavramdır. Çağdaş İslâm toplumlarında nesnesi doğru seçilmiş iyi niyetin eksikliği söz konusudur. Bu vakıa, Ortadoğu’da, şartları dün- yevi ve maddi bir adaletin tesisini zorlaştırmaktadır. Çünkü adalet, kurallı ve geçerli bir toplumsal düzene tekabül etmektedir. Bu bağlamda Osmanlı Devlet’inde mevcut olan adalet dairesi kavramı ile Kıta Avrupası menşeli çağdaş sosyal adalet teorileri ve Ameri- ka Birleşik Devletleri menşeli çağdaş liberal felsefi adalet kuramlarının eş-işlevli olduğu saptanmaktadır. Bu meyanda adalet dairesini işleyen mütefekkirler ile sözgelimi Hannah Arendt, Jürgen Habermas, John Rawls, Bernard Williams ve Ronald Dworkin gibi çağ- daş düşünürler aynı toplumsal hakikati dile getirmektedirler. Düzen fikri olmaksızın ger- çek adalete erişmek mümkün değildir. Ortadoğu’da yaşayanlar glokalizasyon süreçleri nedeniyle bu toplumsal hakikate uzak görünmektedirler.

Abstract

This study examines the relationship between social goodwill and real justice. The object of this goodwill is firstly the society and then the state. Society and the state are two essential facts and concepts that necessarily contain each other. In modern Islamic societies, it is felt a lack of the situation which the object of goodwill is correctly selected. This fact makes it difficult for the Middle East to establish the justice which has temporal and material conditions. Because the justice is a social order which contain norm and validity. In this context, it is confirmed that the term of “Circle of Justice” in Ottoman Empire and contemporary theories of which contain the social justice theory originated from Continental Europe and the liberal philosophical justice theory originated from United States of America are co-functional. Within this scope, the philosophers who studied about the circle of justice and some contemporary philosophers of politics such as Hannah Arendt and Jurgen Habermas and John Rawls and Bernard Williams and Ronald Dworkin have expressed the same social truth. Without the idea of an order, it is impossible to gain the real justice. Those who have been living in the Middle East seem to be distant from this social truth because of the process of the glocalization.

Anahtar kelimeler: Siyaset felsefesi, toplumsal rasyonalite, adalet, Ortadoğu, toplumsal iyi niyet