Dergiler / Eskiyeni / 2020 / Cilt: 0 - Sayı: 42
Doğuşu ve Tarihsel Gelişimi Bağlamında İslam Hukukunda İhtilaf
- Dergi
- Eskiyeni
- Sayfa
- 927–960
- DOI
- —
Özet
İhtilaf tabii, fıtrî bir olgudur. İnsanın olduğu yerde tarih boyunca farklı görüş ve anlayışlar hep var olmuştur. Fıkhî ihtilafları değerlendirirken de bu gerçekliği dikkate almak gerekir. İslam hukuk tarihi boyunca naslara ve icmâya aykırı olan, İslam’ın genel ilke ve prensipleriyle ters düşen ihtilaflar tasvip edilmemiştir. İçtihada açık olan konularda liyakat sahibi fakihlerce usulüne uygun şekilde yapılan içtihatlar ve bunun sonucu ortaya çıkan ihtilaflar ise bir rahmet sebebi olarak değerlendirilmiştir. Sahâbe ve sonraki dönemlerde İslam hukukçuları birçok meselede ihtilaf etmişlerdir. Bu durum, bazı marjinal görüşler dışında, bir fitne sebebi olarak görülmemiştir.
Abstract
Ikhtilaf (differences of opinion on religious matters) is a natural phenomenon. Throughout the history, different views and understandings have always existed. This fact should be taken into account while evaluating the ikhtilaf on fiqh (jurispru-dence) matters. The ikhtilaf that are in contradiction with the nass, the ijma, and the general tenets and principles of Islam have not been approved throughout the history of Islamic law. The duly-conducted ijtihad made by the qualified fuqaha (fiqh scholars) on matters open to ijtihad, and the ikhtilaf that occurring as their consequence are, however, evaluated as a reason for mercy. The scholars of Islamic law in the period of the Companions and the subsequent periods have had disagreements on many issues. However, this situation was not seen as a reason for dissension (fitnah) except for some marginal views. While the differences of opinion were met with more un-derstanding and accepted as richness in thought, they began to be criticized and their legitimacy to be questioned after the second Hijri century. General rulings of some verses that prohibit ikhtilaf were shown as the basis for this approach.