ZERDÜŞTİLİK VE İŞRAKİLİK ARASINDA BİR KARŞILAŞTIRMA:“MİNUYÎ ÂLEM” VE “MİSAL ÂLEMİ"

A COMPARISON BETWEEN ZOROASTRIANISM AND ILLUMINATIONISM:“MINUYI WORLD” AND “MISALI WORLD”

Özet

Bu makalenin konusu, Zerdüştilikteki “Minuyî Âlem” ile İşrakilikteki “MisâlÂlemi”ni karşılaştırmaktır. Çalışma, Zerdüştiliğin kutsal kitabı Avesta, Pehlevîce metinler, Zerdüştilik alan uzmanlarının eserleri ve İşrakiliğin kurucusu Sühreverdî’nin eserlerinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Çalışma, sözkonusu iki İranî düşünce sistemi arasında çok sayıda benzerliğe rağmen, Zerdüştilikteki yaradılış ve varoluş merhaleleri ve bu bağlamda özellikle ruhanî âlem olan “Minuyî Âlem” ve İşrak hikmetindeki “MisâlÂlemi”yle sınırlandırılmştır. Makalenin amacı, gerek Zerdüştilikte gerekse İşrakilikte metafizik varoluşu anlamada ve fizikî varoluşla olan bağlantılarını kavramada anahtar bir rol oynayan “Minuyî Âlem” ile “MisâlÂlemi”ne dair verileri karşılaştırmak ve bu sayede benzerlikleri ile farklıklarını ortaya koymaktır. Makalenin sonunda; “Minuyî Âlem”in cismanî ve maddî özelliklerden yoksun salt akledilir soyut bir âlem olduğu, “MisâlÂlemi”nin ise, salt akledilir âlem ile duyusal âlem arasında kalan üç boyutlusuretlere sahip ancak maddeden arınıkbir âlem olduğugörülmüştür. Ayrıca, “Minuyî Âlem” maddî âlemden üstün olmadığı halde “MisâlÂlemi”nin maddî âlemden üstün olduğu tespit edilmiştir.

Abstract

The subject of this article is to compare the "Minuyi World" in Zoroastrianism and the "Misali World" in Illuminationism(Ishraqism). The study was prepared by using the sacred book of Zoroastrianism, Avesta, Pahlavi texts, the works of Zoroastrian experts and the works of Suhrawardi, the founder of Ishraqism. In this study, the subject is limited to the creation and existence stages of Zoroastrianism and especially to the Minuyi world and the Misali world of Ishraqi wisdom, despite many similarities between these two Iranian thought systems. The aim of this article is to compare the data of Minuyi world and the Misali World which play a key role in understanding metaphysicalexistenceanditsconnectionswithphysicalexistencebothin Zoroastrianism and Ishraqism and thus to reveal similarities and differences. At the end of the article,has beenseen that the Minuyi world is a purely abstract world devoid of material and material features, whereas the Misal world has three-dimensional forms between the purely abstract world and material word, but it is an immaterial world. In addition, has been determined that although the "MinuyiWorld" is not superior to the material world, the "Misali World" is superior to the material world.