FİZİKSEL ZORLANMA VE ALGILANAN İŞ YÜKÜ DÜZEYLERİNİ DİKKATE ALAN BİR İŞ ROTASYONU ÖNERİSİ

A JOB ROTATION PROPOSAL CONSIDERING PHYSICAL STRAIN AND PERCEIVED WORKLOAD LEVEL

Özet

Üretim verimliliğini etkileyen en önemli faktörler arasında işçilerin fiziksel ve zihinsel kapasiteleri gelmektedir. Bu kapasiteleri en etkin şekilde kullanmak için uygulanan farklı iş organizasyonu stratejileri bulunmaktadır. Bu stratejiler arasında iş rotasyonu stratejisi farklı endüstriler tarafından yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. İş rotasyonu ile işçinin sorumlulukları, yaptığı işlerin nitelikleri ve işçinin yetenekleri artmaktadır. Bununla birlikte, fizyolojik stres, zorlanma ve kas gruplarının yorgunluk düzeyi iş rotasyonu sayesinde azalmaktadır. Aynı zamanda, mesleki kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarının sıklık ve şiddet düzeyleri de azalmaktadır. Bu çalışmada, işçilerin izinli oldukları günleri ve performans düzeylerini dikkate alarak optimal haftalık iş rotasyonu stratejisi doğrusal olmayan 0-1 tam sayılı programlama ile üretim miktarının en büyüklenmesi ve zihinsel yorgunluk ile fiziksel yorgunluk düzeylerinin en küçüklenmesi amaçlanarak önerilmiştir. Önerilen modelde, işçinin önceden belirlenen bir performansdüzeyi ile her biri işi gerçekleştirebildiği kabul edilmiştir. Birim başına görev süresi, elle yapılan tekrarlı işlerde işçinin performansının belirlenmesi amacıyla ölçülmüştür. Buna göre, her bir işçi kendi performans düzeyine göre tanımlanmıştır. Hızlı Tüm Vücut Değerlendirme (Rapid Entire Body Assessment-REBA) ve NASA İş Yükü İndeksi (National Aeronautics and Space Administration Task Load Index-NASA-TLX) yöntemleri sırasıylafiziksel ve zihinsel maruziyeti değerlendirmek için kullanılmıştır. Önerilen modelin sonuçları BARON çözücüsü kullanılarak elde edilmiştir

Abstract

The physical and mental capacities of employees are the most important factors that affect the production productivity. To use these capacities in the most effective manner, there are different kinds of job organization strategies for increasing production productivity. Among these, job rotation is commonly used by different industries. Variety of tasks, duties and workers’ skills are increased by the help of the job rotation. Physiological stress, strain, and fatigue levels of muscle group are decreased by the help of the job rotation. At the same time, incidents and severity of occupational musculoskeletal disorders (OMSDs) decrease. In this study, optimal weekly job rotation strategy is attempted to determine by using a nonlinear zero-one integer programming model that aims the maximization of the production quantity and to reduce mental and physical fatigue considering the workers’ day offs and performance rates. In the proposed approach, the worker performs each specific task with a predetermined performance rate. Task completion time per unit is used to measure the performance of the worker in the manual repetitive task. Therefore, each worker can be characterized by his performance rate. REBA (Rapid Entire Body Assessment) and NASA TLX (National Aeronautics and Space Administration Task Load Index) approaches are used to evaluate physical and mental exposures respectively. Results of the proposed model were obtained using the BARON solver.