Dergiler / Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi / 2007 / Cilt: 20 - Sayı: 1
Dodurga barajına giren su miktarının Box-Jenkins tekniği ile modellenmesi
- Sayfa
- 81–100
- DOI
- —
Özet
Bu çalışmada, Eskişehir’e su sağlayan ve sulama amacıyla kullanılan Dodurga Barajı için 1981 Ocak - 2005 Kasım dönemine ait aylara ilişkin ortalama günlük veriler Box-Jenkins tekniği yardımıyla analiz edilmiştir. Öncelikle veriler mevsimsellikten arındırılmış, daha sonra bu veri kümesine uyan model Bütünleştirilmiş Otoregresif Hareketli Ortalama (ARIMA (1,1,1)) modeli olarak belirlenmiştir. ARIMA (1,1,1) modeli kullanılarak Dodurga Barajına gelebilecek ortalama günlük su miktarı serisine ilişkin 2005 Aralık - 2006 Kasım Dönemi için öngörüler yapılmıştır. Dodurga Barajı’nın maksimum depolayabileceği su miktarı 19.210.000 m3 olduğundan, yapılan öngörüler sonucunda sadece 2006 Mart ayında barajdaki su miktarının baraj kapasitesine yaklaşabileceği; diğer aylarda ise çok düşük olacağı öngörülmüştür. Bu durum, iklim değişiklikleri ve coğrafi koşullar gibi nedenlerden dolayı Dodurga Barajı’na girecek su miktarının giderek azalacağına işaret etmektedir.
Abstract
In this study, we analyzed the average daily data from the monthly data of the Dodurga dam which supplies water for Eskişehir and which is used for irrigation in Eskişehir between the time period of January 1981 and November 2005 by using Box-Jenkins technique. After the data are purified from seasonality, Auto-Regressive Integrated Moving Average (ARIMA (1,1,1)) model was determined as the fitting model for the data. By using ARIMA (1,1,1) model, daily average water amount series of Dodurga dam during the December 2005 and November 2006 period were estimated. Maximum water storage capacity of Dodurga dam is 19,210,000 m3. According to the forecast results of this work, incoming water amount will approach to the dam’s capacity only in March 2006. In the other months, the water amount of the dam will be at low levels. This situation emphasizes that the incoming water amount to Dodurga dam will decrease because of the reasons such as climate effects and geographical conditions.