Bor madeni işletmeciliğinde verimlilik ve karlılık

Özet

Bor mineralleri, endüstrinin hemen hemen her alanında yaygın olarak kullanılan önemli bir hammaddedir. Türkiye, bu piyasada rekabet ettiği ülkelerle karsılastırıldığında bor mineral rezervi ve nitelikleri açısından önemli bir potansiyele sahiptir. Ülke ekonomisi için son derece önemli olan bor madeninin daha verimli değerlendirilmesi gerekmektedir. Sektörde karlılığın yüksek olması verimlilikle ilgili çalısmaların göz ardı edilmesine neden olmustur. Ancak, bor pazarının yapısı ve ürün grubunun birbirini ikame edebilme özelliğinden dolayı, ileride yasanabilecek fiyat düsüsleri verimlilik ölçme ve değerlendirme çalısmalarını ön plana getirecektir. Bu çalısmada, bor madeni isletmeciliğinde verimlilik açısından bulunulan noktayı tespit etmek ve verimliliği artırmak için hangi noktalara odaklanmak gerektiğini belirlemek amacıyla, AIPR modeli kullanılarak bir bor madeni isletmesi için 1999-2003 yılları arasında verimlilik ve karlılığın ölçümü ve değerlendirmesi yapılmıstır. Çalısmanın sonucunda, verimliliğin 1999 yılına göre sonraki yıllarda azaldığı tespit edilmistir.

Abstract

Boron minerals are an important raw material with a very extensive use nearly in all areas of industry. Turkey, when compared with the other competitives, has a very big potential with respect to reserves and quality. The production of boron which is considerably important issue for the country’s economy should be more efficient. Studies related to productivity are not considered enough due to the high profits. However, the foreseen price decreases, which are because of the boron market and the available substitution of the products, will turn out the productivity measurement studies and evaluations. In this study, the measurement and the evaluation of the productivity and the rentability between the years 1999-2003 of a boron enterprise is carried out by using the AIPR model. The study is carried out for both determining the level about the productivity in boron mining operations, and also for finding out the points to focus on increasing the productivity. As a result, it was found that the productivity has decreased in the following years relative to 1999.