Laʽlizâde Abdülbâkî’de Velâyet Anlayışı

Özet

İslam tasavvufunda velâyet anlayışı ilk dönemlerden itibaren en çoktartışılan konulardan biri olmuştur. Sûfilerin de iştirak ettiği butartışmaların temelinde, “Kimler velidir?”, “Veli olmanın şartları nelerdir?”ve “Velilerin sahip olduğu hususi lütuflar nelerdir?” gibi soruların olduğusöylenebilir. Bu tartışmalara iştirak edenlerden biri de LaʽlîzâdeAbdülbâkî’dir. Laʽlîzâde Abdülbâkî, XVI. yüzyılın son çeyreğinde ve XVII.yüzyılın ilk yarısında Osmanlı Devleti’nde yaşamış Melâmî meşrep, aynızamanda Nakşî bir Türk mutasavvıftır. Laʽlîzâde Abdülbâkî’nin velâyetanlayışı aşk ve cezbeye dayanan ve Vahdet-i vücud temelli bir velâyetanlayışıdır. Bu açıdan bakıldığında, onun velâyet anlayışının temeliniBayramî-Melâmiliği’nin velâyet anlayışının oluşturduğu söylenebileceği gibiİbnü’l-Arabî’nin etkisini de görmek mümkündür.

Abstract

The concept of custody in Islamic Sufism has been one of the most debated issues since the early periods. On the basis of these discussions, in which the Sufis also participated, it can be said that there are questions such as “Who are a saint?”, “What are the conditions of being a Saint?” and “What are the special blessings that saints have?”. One of those who participated in these discussions was Laʽlîzâde Abd alBâkî. Laʽlîzâde Abd al-Bâkî, who lived in the last quarter of the 17th century and in the first half of the 18th century in the Ottoman Empire is Malami pastor and also a Naqshi Turkish sufi. Laʽlîzâde Abd al-Bâkî's understanding of custody is based on love and temptation and is based on Wahdat al vücud. When viewed from this angle, it can be said that the concept of custody of Bayramî-Malâmi constitutes the basis of hisunderstanding ofcustody, and it is possible to see the influence of Ibn alArabi.