Mondros Mütarekesi sonrasında Evliye-i Selase ve Kafkasya'da Ermeni muhacir problemi

Evliye-i Selase after the Armistice of Mudros and the problem of Immigrants in the Caucasus

Özet

Özet: 7 Ekim 1918'de Talat Paşa önderliğindeki İttihat ve Terakki hükümetinin istifası üzerine Ahmet İzzet Paşa sadrazamlığa atanmıştır. Ahmet İzzet Paşa hükümetinin verdiği ilk emir Brest-Litovski Anlaşması haricinde işgal edilmiş olan Kafkasya ve İran 'ın tahliye edilmesi olmuştur. Ancak bu geri çekilme bununla sınırlı kalmamış, Mondros Mütareke si' nin imzalanmasından sonra İngilizlerin talebiyle Evliye-i Selase'nin tahliyesi ile devam etmiştir. Mütareke ile ortaya çıkan problemlerden biri diğeri de yerlerinden yurtlarından göç ederek muhacir durumuna düşmüş olan Ermenilerin geri dönmesidir. Bu durum Ermenilerden boşalmış olan bölgelere yerleşmiş olan Müslüman halkın can ve mal güvenliğini de ciddi olarak tehlikeye sokmuştur. Gerek Müslüman halkın iskânı ve iaşelerinin temini, gerekse de muhacir Ermenilerin iskânı, iaşe ve güvenliklerinin temini ciddi problem teşkil etmiş olup, savaş şartlarında çözülmesi de oldukça uzun zaman almıştır, Osmanlı Devleti, içinde bulunduğu bütün olumsuz şartlara rağmen, yine de mülteci Ermenilerin geri dönenlerini yeniden iskân etmeyi başarmıştır.

Abstract

Abstract: On 7 October 1918, upon İttihat ve Terakki Goverment's resignition, leaded by Talat Pasha, Ahmet İzzet Pasha was assigned as Grand Vizar. First order of Ahmat İzzet Pasha was to withdraw from Caucasia and Iran regions except Brest-Litowsk Treaty. But withdrawal was not limited with this, after Mondros Treaty had been signed, on English pressure Evliye-i Selase also was withdrawed. One of the problems after treaty was the returning Armenian refugees, who migrated from their homes. This situation jeopardized muslim people, who were settled to the homes, which emptied by armenian migrants. Feeding and settling Muslim people and armenian refugees were serious problems, especially under war conditions and solving these has taken long time. Even though all negative conditions, Ottoman Empire has achived to settle returning armenian refugees.