TÜRKİYE CUMHURİYETİ/OSMANLI DEVLETİ VE ARDILLIK/DEVAMLILIK SORUNSALININ GÖRELİLEŞMESİ

REPUBLIC OF TURKEY/OTTOMAN EMPIRE AND THE RELATIVIZATION OF THE QUESTION OF SUCCESSION/CONTINUITY OF STATES

Özet

Bu çalışmada Osmanlı Devleti’nin devamlılığı tezlerinin hukuk doktrini alanındaki bilimsel –ve tarafsız- çalışmalardan farklı olarak belirli amaçlara hizmet edebileceği de dikkate alınarak, bu tezlerin dayandığı gerekçe ve belgeler, bir yandan, temellerindeki ”tarihsel” referansları, diğer yandan da, ardıllık hukukunun günümüzdeki “gelişme düzeyi” ve özellikle devletlerin de 1978 ve 1983 sözleşmelerini onaylamadaki çekingenlikleri ve, ayrıca, devletlerin sorumluluklarıyla bağlantılı ardıllık konusunda herhangi bir kodifikasyon hareketinin somutlaşamamasının ışığında ele alınmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti’nin Osmanlı Devleti’nin devamı olduğu tezi, Birinci Dünya Savaşı’nı izleyen dönemdeki doktrinin, Nisan 1925’te verilen hakem kararına dayanarak “hukuksal” bir teoriye dönüşmesiyle yerleşmiştir. Lozan Antlaşması’nın önemli maddelerinin yanlış yorumlanmış olduğu, bazı maddelerinin de dikkate alınmamış olduğu görülmektedir. Lozan Konferansı’nda yapılan beyanların eksik ve taraflı biçimde değerlendirildiği hakem kararı, Türkiye Cumhuriyeti’nin Osmanlı Devleti’nin devamı olduğu tezini destekleyebilecek geçerli ve yeterli bir temel oluşturmaktan uzaktır.

Abstract

This study deals with documents and justifications with regard to theses on the continuity of the Ottoman State in the light of “historical” references, the current “development level” of laws on succession of states, the reluctance of states in ratifying the conventions of 1978 and 1983, and the lack of any codification on succession with regard to responsibilities of states, taking into account that theses on the continuity of the Ottoman Empire could be used for certain ends differently from scientific (and impartial) studies. The thesis that Republic of Turkey is the continuing state of the Ottoman Empire consolidated with the doctrine in the post-World War I era becoming a “legal” theory based of the arbitral award of April 1925. It is seen that important articles of the Treaty of Lausanne were misinterpreted while some articles were not taken into consideration. The arbitral award, in which statements in the Conference of Lausanne were assessed in a faulty and biased manner, is far from providing a valid and sufficient basis that could support the thesis that Turkey is the continuing state of the Ottoman Empire.