MEHMET ASAF BEY’İN CEBELİBEREKET MUTASARRIFLIĞI: 1909 ADANA OLAYLARI VE MEHMET ASAF BEY’İN YARGILANMA SÜRECİ

CEBELIBEREKET GOVERNORSHIP OF MEHMET ASAF BEY: 1909 ADANA EVENTS AND THE TRIAL OF MEHMET ASAF BEY

Özet

Mehmet Asaf Bey’in, Osmanlı Devleti’nin çalkantılı siyasî atmosferindegörev yaptığı Yafa ve Birusseba kazalarında Yahudi göçleri sorunu ileCebelibereket Sancağı’nda görev yaparken 1909 Adana Olayları başgöstermiştir. Bu zorlu ve sorunlu bölgelerde görev yapmanın bir idareci içinoldukça sıkıntılı bir süreç olduğu göz önüne alınırsa, Mehmet Asaf Bey’inde görev yaptığı yerlerin, onun memuriyetinin sorgulanmasına yol açtığınısöyleyebiliriz. Onun Cebelibereket Sancağı’nda görev yaptığı dönemdeAdana ve çevresinde Ermeni olayları meydana gelmiştir. Bu araştırmadagörülmektedir ki Mehmet Asaf Bey, Ermeni isyanını önlemek için tedbirleralmaya çalışmış, bölgede bozulan asayişin yeniden tesisinde önemli görevüstlenmiştir. Çalışma, Adana gibi politik, sosyo kültürel ve idarî bakımdanoldukça hassas olan bölgenin idari ve sosyal meselelerine de ışık tutacaktır.Çalışmada, Mehmet Asaf Bey’in görev yaptığı Cebelibereket Sancağındameydana gelen Ermeni olayları ve bu olaylarda dahli olduğu gerekçesiyleyargılanma süreci ele alınmıştır.

Abstract

Mehmet Asaf Bey encountered Jewish migration issue while stationed in Yafa and Beersheba, and then 1909 Adana events while he was stationed in Sanjak of Cebelibereket. Considering the hardships of serving in those problematic and challenging regions, it can be argued that these missions also caused Mehmet Asaf Bey’s official service came under criticism. During his mission at the sanjak of Cebelibereket, Armenian rebellion took place in Adana and the surrounding regions. This article shows that Mehmet Asaf Bey took precautions to prevent Armenian rebellion and undertook important tasks to restore order that has been interrupted due to the rebellion. This article also evaluates administrative and social issues in Adana which is a politically, culturally and administratively fragile region. Armenian events in the sanjak of Cebelibereket during Mehmet Asaf Bey’s service and his trial for his alleged involvement in those events are analyzed.