I. DÜNYA SAVAŞI SONRASINDA KARADENİZ’DE BAĞIMSIZ ERMENİSTAN DEVLETİ KURULMASI PLANLARI

THE PLANS TO ESTABLISH AN INDEPENDENT ARMENIAN STATE AT THE BLACK SEA AFTER THE WORLD WAR I

Özet

I. Dünya Savaşı sonrası Osmanlı Devleti’nin nasıl parçalanacağı vepaylaşılacağının tartışıldığı Paris Barış Konferansı’nın en önemli gündemmaddelerinden biri Büyük Ermenistan’ın kurulması ve Rumların paylarınıalması konuları olmuştur. Kurulacak Ermenistan’ın denize çıkışı olabilmesiiçin Trabzon vilayetinin de bu plana dahil edilmeye çalışıldığı görülmüş veVenizelos başbakanlığındaki Yunanistan da Batı Anadolu’daki veİstanbul’daki hesaplarını göz önünde bulundurarak bu fikirleridesteklemiştir. Ancak sahada bir yandan Pontusçu Rumlar Trabzon’unErmenilere bırakılmasına tepki gösterirken diğer yandan hem Rumların hemde Ermenilerin bahsi geçen vilayette nüfus olarak azınlıkta olmaları buplanların uygulanmasını zorlaştırmaktaydı. Müttefik devletlerinaralarındaki ittifaka rağmen sorumluluğu hiçbir devletin üstlenmemesi ilebirlikte Anadolu’daki Milli Mücadelenin Ermeniler karşısında kazanmışolduğu zafer sonucunda Karadeniz bölgesinde Ermeniler üzerinden sahipolunmaya çalışılan etkinlik planlarını suya düşürdü.

Abstract

Some of the most important agenda items of the Paris Peace Conference, where the disintegration and participation of the Ottoman Empire was discussed after World War I, were the establishment of Greater Armenia and the share of the Greeks. It was seen that the province of Trabzon was trying to be included in this plan in order to have access to the sea for the envisioned Armenia, and under the Prime Ministry of Venizelos Greece supported these ideas by taking into account its interests in Western Anatolia and Istanbul. While the Pontic Greeks reacted, on the one hand, to the relinquishment of Trabzon to the Armenians, on the other hand, both the Greeks and the Armenians were in the minority in the mentioned province, so this situation made the plans difficult to be implemented. Any of the allied states abstained from taking responsibility in spite of the consensus among them, and the National Struggle in Anatolia won a victory over Armenians, thus the plans for acquiring influence over the Black Sea region by using Armenians failed.