KÜTÜPHANE YAPILARININ MEKANSAL ORGANİZASYONUNUN ERGONOMİK AÇIDAN DEĞERLENDİRİLMESİ: BAHÇEŞEHİR ÜNİVERSİTESİ KÜTÜPHANE BİNASI ÖRNEĞİ

EVALUATION OF LIBRARY BUILDING SPACE ORGANIZATION IN TERMS OF ERGONOMIC CRITERIAS: A CASE STUDY BAHCESEHIR UNIVERSITY LIBRARY BUILDING

Özet

Eğitim insan yaşamındakesintisiz devam eden bir süreçtir. Kütüphaneler eğitiminsürekliliğini sağlayan en önemli kurumlardandır ve gerekli her türlü teknolojikbilgi ve materyalle donatılmış olmalı, çağın değişikliklerine uyumsağlamalıdır. Bunun için personelin verimliliğini, kullanıcıların kütüphaneyi kullanımisteklerini arttıracak mekanların ve mekanı oluşturan iç donatım elemanlarınınbulunması gereklidir. Mekansal organizasyon sırasında ergonomi kavramına önemverilmesi ile çevresel faktörler ve insan üzerindeki etkileri kontrol altınaalınmış olacaktır. Çalışma, sağlıklı kütüphane mekanlarının tasarlanabilmesiiçin ergonomik ölçütlerin ve düzenlemelerin gerekliliğinin ortaya konulması,incelenmesi ve koşulların iyileştirilmesi açısından katkı sağlamak amacındadır.Bu bağlamda, Beşiktaş ilçesinde eğitim kurumlarının yoğun olarak konumlandığıdikkate alınarak; kullanım yoğunluğu ve kullanıcı çeşitliliğinden dolayıBahçeşehir Üniversitesi kütüphane binası örneklem alan olarak seçilmiştir.Çalışmanın ilk bölümünde, mekânsal organizasyon aşamalarıyla ergonomi ölçütleriarasındaki ilişki açıklanmıştır. İkinci bölümde, kütüphane binalarının mekânsalorganizasyonunda ergonominin yeri antropemetrik, fizyolojik, psikolojik,enformasyon, organizasyon ve emniyet boyutlarıyla ortaya konmuştur. Üçüncübölümde, Bahçeşehir Üniversitesi kütüphane binasının fiziksel bileşenleriincelenmiş; mekânsal, görsel, termal ve işitsel konfor koşulları ortayakonularak kullanıcılar açısından uygunlukları irdelenmiştir. Kütüphanebinasındaki ergonomik ölçütler, gözlem ve ölçüm tekniklerinin yanında,personelle derinlemesine görüşme ve kullanıcılarla anket yapılarakdeğerlendirilmiştir. Çalışmanın sonucunda, sandalye, çalışma masası, kitaplıkgibi donatıların ergonomik koşulları sağladığı ancak mekanın planlanmasında,donatıların organizasyonunda ergonomik kriterlerin göz ardı edildiğisaptanmıştır. Kullanıcı okuma salonlarında kitaplıklar ve masalar arasıgeçişlerde sorunlar tespit edilmiştir. Personel ofis mekanlarının boyutları,havalandırma, aydınlatma faktörleri açısından yetersiz bulunmuştur. Yapıyeniden işlevlendirildiği için mekansal organizasyonsırasında bazı ergonomik ölçütler dikkate alınamamıştır.

Abstract

Education is a continuous process in human life. The most important institution thatprovides continuity of education in preschool, school and after school is the libraries. Libraries should be equipped with all materials and information required by the age. It is necessary to design spaces that increase the productivity of the staff and the user'sdesire to use the library. Utilizing the science of ergonomics during the spatialorganization will ensure the control of environmental factors and human impacts. Theaim of the study is to demonstrate the necessity of ergonomic criteria and regulationsfor designing healthy library spaces and to contribute to the improvement ofconditions. In this context, Bahcesehir library building was chosen as a case study areaconsidering the usage density and user diversity. Firstly, the relationship betweenspatial organization and ergonomics is discussed with its anthropometric,physiological, psychological, information, organization and safety dimensions. Secondly, the importance of ergonomics in the spatial organization of library buildingsis explained. Lastly, Bahcesehir library building is investigated in terms of spatial,visual, auditory and thermal comforts. Through a survey, and on-site observation andmeasurement methods were used to evaluate ergonomic factors. . As a result of thestudy, ıt has been determined that the furniture dimensions