ERGONOMİK AÇIDAN MEKÂN DENEYİMİ/ARKİTEKTONİĞİ: KARABÜK BEBEK KÜTÜPHANESİ VE ANKARA ALİ DAYI ÇOCUK KÜTÜPHANESİ ÖRNEĞİ

SPATIAL EXPERIENCE/ARCHITECTONICS IN TERMS OF ERGONOMICS: THE CASES OF KARABÜK BABY LIBRARY AND ANKARA ALİ DAYI CHILDREN’S LIBRARY

Özet

Kitaplar bir toplumun gelişmişlik düzeyi olarak gösterilir. Kütüphaneler kitap okumak, bilgiedinmek için gidilen tekil işlevli mekânlar yerine artık sosyal mekânlar olarak dönüşmeyebaşlamaktadır. Günümüzde teknolojinin de ilerlemesiyle kütüphanelerin sunduğu olanaklarınartması kullanıcı çeşitliliğini de ortaya çıkarmıştır. Özellikle anne ve babalar çocukları ile dahakaliteli vakit geçirebilmek için kütüphanelere birlikte gitmektedir. Çocuklar, anne ve babalarıylavakit geçirmelerinin yanı sıra arkadaş edinme, birlikte kavrama, geliştirme gibi alışkanlıklar dakazanmaktadır.Bukapsamdatasarlananbebekveçocukkütüphaneleri,yetişkinkütüphanelerindenfarklı olarak oyun tabanlı mekânlarla desteklenmeli; bebek ve çocuklar için üretilen mekân vedonatılar, bebek ve çocuk ölçeği gözetilerek tasarlanmalıdır. Çalışmanın amacı, ülkemizde yakınzamanda kullanılmaya başlanılan bebek ve çocuk kütüphanelerinin mekân ve donatı olarakergonomik açıdan kullanıcısına uygunluğunun irdelenmesidir. Çalışma, günümüzde hizmet verenbebek ve çocuk kütüphane binalarının iyileştirilmesi ve gelecekte tasarlanması planlanan bubinalarınergonomikölçütleregöreyapılmasınakatkısağlamasıaçısındanönemlidir.Bubağlamdaörneklem alan olarak seçilen Karabük bebek kütüphanesi ve Ali Dayı çocuk kütüphanesi mevcutdurumuna ilişkin yerinde gözlem, fotoğraflama ve ölçüm tekniği ile mekân içinde donatılarınuygunluğu tespit edilmiş; yapılan literatür araştırması, bebek ve çocuk kütüphaneleri ile ilgiliyayınlanmış standartlar ve belirlenmiş tasarım kriterleri çerçevesinde fizyolojik açıdandeğerlendirilmiştir. Çalışmanın sonucunda, çalışma alanı olarak seçilen kütüphaneler yenidenişlevlendirildiği için mekân ve donatılarında bazı ergonomik ölçütlere dikkat edilmediği tespitedilmiş;gözlemeveölçümedayalıeldeedilenbulgularpaylaşılmıştır.

Abstract

Books are considered as an indicator of developmental level of a society. Libraries, which used to beplaces that served the single purpose of reading books and obtaining information, have beenevolving into social spaces. Today, along with the developing technology, the opportunities offeredby libraries have been diversified, which resulted in a diversification of users as well. Particularly,parents visit libraries in order to spend quality time with their children. In addition to quality timewith their parents, children develop habits such as making friends, comprehension and developmentin groups. Baby and children’s libraries designed within this context should be supported with gamebased spaces differently from conventional libraries, and these spaces and furnishing produced forbabies and children should designed considering the size of babies and children. The study aims toscrutinize the ergonomic appropriacy of baby and children’s libraries which started to be usedrecently for babies and children in terms of space and furnishing. The study is important in that itcan contribute to the improvement of baby and children’s libraries currently serving and theergonomic design of the library buildings planned to be built in future. In this context, KarabükLibrary for Babies and Ali Dayı Children’s Library were chosen as the sample of the study, and thecurrent appropriacy of the furnishing in the relevant spaces was determined through on-siteobservation, photographing and measuring techniques, and they were evaluated within theframework of literature review, standards and established design criteria published in relation tobaby and children’s libraries from a physical perspective. As a result of the study, it was determinedthat while the sample libraries were being restored to serve a new function, certain ergonomiccriteria regarding space and furnishing were not considered, and the findings obtained as a result ofobservation and measurements were shared