Türkiye’de yeni anayasa tartışmalarının ve 1982 anayasası’ nın vergisel hükümlerinin toplumsal sözleşme teorisi açısından değerlendirilmesi

The evaluation of the new constitution debates and tax provisions of the 1982 constitution in terms of social contract theory in Turkey

Özet

Anayasalar, toplumsal yaşayışın genel kurallarını düzenleyen en temel hukuksal metinlerdir. Bu metinlerin toplumun bütününü ilgilendirmesi ve toplum halinde yaşayışın genel kurallarını düzenlemesi nedeniyle, pek çok toplumsal düşünür anayasaların toplumsal sözleşme modeli çerçevesinde hazırlanması ve değiştirilmesi gerektiğini ifade eder. Bu çalışmada, anayasa değişikliğinin gündemdeki yerini koruduğu Türkiye’de; yeni bir anayasanın yapımında ya da anayasanın maddelerinin değişiminde sosyal sözleşme teorisine uygun hareket etmenin önemi öne çıkarılmaktadır. Ayrıca anayasa’da yer alan vergisel hükümler sosyal sözleşme teorisi açısından değerlendirilmektedir. Çalışmada anayasada yer alan vergisel hükümlerin, toplumsal sözleşme teorisinin anayasal boyutta uygulama alanını yansıtan devletin gücünün belirli ve kalıcı sınırlar dahilinde kullanılması ve siyasal eşitlik kriteri ile çelişen hükümler içerdiği ve vatandaşların vergisel yükümlülüklerinin iyi tanımlanmadığı tespit edilmiştir. Çalışmada son olarak bu çelişkilerin giderilebilmesi için ne gibi önlemler alınabileceği tartışılmıştır.

Abstract

Constitutions arranging the general rules of social life are the most fundamental legal texts. A great many social philosophers suggest that Constitutions should be prepared and arranged of the framework of the social contrac model, since they interest the whole society and arrange the major rules of living as a society. In this study, during the period in which Constitutional arrangement is on agenda, the significance of acting in accordance with the theory of social contract in preparing and arranging of a new Constitution is emphasized. Furthermore, the laws of Constitution concerning tax are evaluated in terms of social contract. In the study it has been spotted that the liabilities of citizens in terms of taxation are not well defined and the laws concerning taxation in the constitution contains conflicting items with political inequity and the power of state to remain within the determined and lasting limits which is reflecting the area of application of constitutional dimension of social contract theory. Finally, it has been debated in this study what kind of measures to take in order to solve these conflicts.