TÜRK HUKUKUNDA EĞİTİM HAKKI VE ANADİLDE EĞİTİM SORUNU

Özet

Çalışmamızda anadilde eğitimin bir hak olup olmadığı değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bu maksatla Türkiyenin taraf olduğu uluslararası hak bildirileri içinde eğitim hakkının düzenlenmiş olduğu belgeler olarak BM İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi, Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Misakı, Çocuk Hakları Sözleşmesi, bölgesel metin olarak AİHS ve nihayet ulusal belge olarak Türk Anayasası ele alınmıştır. Eğitim hakkının pozitif düzenlenişinden anadilde eğitim hakkına varacak çıkarımlar yapılmasına engel olarak karşımıza iki husus çıkmıştır. Bunların ilki Türkiye Cumhuriyetinin anadilde eğitim taleplerine meşru zemin oluşturmaya matuf uluslar arası düzenlemelere mutlaka çekince koymuş olması, ikincisi ise azınlıkların tanınmasının devletlerin iç hukuku ile birebir ilgili olması ve Türkiyenin Lozan Barış Andlaşmasından farklı olarak bu tür bir tanımayı gerçekleştirmemiş olmasıdır.

Abstract

In this study the object is to consider the education in mother tongue constitutes a right or not. For this purpose the documents which include right to education, as international documents UN Declaration of Human Rights, UN Covenant on Economic, Social and Cultural Rights and Convention on the Rights of the Child, as a territorial document European Convention on Human Rights and as a national document the Turkish Constitution were analised. There were two obstacles in determining the right to education in mother tongue as circumstance of normative layout of right to education. First one is the reservations of the Turkish government to the pertinent provisions of international law, and the second one is the relevance of the recognition of minorities with national law and in Turkey Treaty of Lausanne is the only document including recognition of minorities.