Sınır Ötesi Nükleer Zararlarla Mücadelede Devletin Kusursuz Sorumluluğu

Özet

Nükleer enerjinin önemli derecede sınır aşan zararlara yol açabi leceği kabul edilmektedir. Bu sorunla mücadelede devletin kusursuzsorumluluğu, devletin kusurlu sorumluluğu ve işletmecinin kusursuzsorumlu olduğu mevcut sorumluluk rejimi olmak üzere üç farklı so rumluluk sistemi ortaya konulmuştur. Bunların içinden ise işletmeci nin kusursuz sorumluluğu ile devletin kusurlu sorumluluğunun bazıunsurları nükleer zararlarda sorumluluk konusunda kabul görmüşolsa da devletler devletin kusursuz sorumluluğu tartışmalarına çekin ce ile yaklaşmışlardır. Ancak Fukuşima sonrası, mevcut sorumluluksisteminin eksikliği dikkate alınarak, devletin kusursuz sorumluluğukonusunun netleştirilmesi hususu âciliyet kazanmıştır. Zira mevcutsorumluluk sistemindeki eksiklikler dolayısıyla zaman zaman bazısınır aşan nükleer zarar hallerinde tazmin edilememe durumları olu şabilmektedir. Bu hallerde kusursuz devlet sorumluluğuna olan ihti yacı dikkate alarak makalede uluslararası hukuk çerçevesinde devle tin kusursuz sorumluluğuna yer olup olmadığı ve eğer varsa bu so rumluluğun hukuk sistemine nasıl dâhil edilebileceği analiz edilecek tir. Kusursuz devlet sorumluluğunun hukuki durumu analiz edilirkenuluslararası çevre hukuku, emsal olaylar ve Uluslararası Hukuk Ko- misyonu’nun çalışmalarından faydalanılmıştır. Sonuç olarak ise ulus lararası hukukun devletin kusursuz sorumluluğu sistemi konusundanet olmadığı görülmektedir ancak bu belirsizlik devletleri mevcutsorumluluk rejimi ile devletin kusursuz sorumluluğu sistemlerini birarada içeren yeni mekanizmalar oluşturmaktan uzak tutmamalıdır.

Abstract

It is undeniable that nuclear energy may cause very serioustransboundary damages. In dealing with this problem, three differentliability schemes have been put forward, namely state’s strict liability,state responsibility and current regime in which operator is strictliability. Amongst them, operator’s strict liability and some elementsof state responsibility have been accepted in dealing with nucleardamages and states generally have absented themselves from strictliability discussions. But, after Fukushima, it is now very urgent thatstate’s strict liability issue must be clarified given the fact that thecurrent nuclear liability scheme is very deficient. As a result of defici encies in current nuclear liability system, there may be some cases ofuncompensated transboundary victims. Considering the urgent needof clarification of state’s strict liability for transboundary nuclear da-mages, this article will try to answer if there is a firm ground for sta te’s strict liability in international law and if so, how this concept co uld be incorporated into legal system. During the research, transnati onal environmental law, related cases and International Law Com mission’s works were used as main sources when analysing the legalstatus of state’s strict liability. It can be briefly concluded that interna tional law is not clear on the state’s strict liability, but this ambiguityshould not prevent states to create new mechanisms in which bothcurrent nuclear liability and state’s strict liability elements are inclu ded.