14 NUMARALI ŞER‘İYYE SİCİL DEFTERİNE GÖRE VİDİN’DE İDARİ, EKONOMİK VE SOSYAL YAPI (1699-1702)

ADMINISTRATIVE, ECONOMIC AND SOCIAL STRUCTURE AT VIDIN ACCORDING TO SHARIA REGISTRY NUMBERED 14 (1699-1702)

Özet

Şer‘iyye Sicili veya Kadı Sicili olarak bilinen ve Osmanlı şehirlerinde görevli kadılartarafından tutulan mahkeme kayıtlarını ihtiva eden defterler, bilhassa şehir tarihiçalışmalarının temel başvuru kaynaklarındandır. Bu kayıtlar sayesinde Osmanlıtoplumunun sosyal, siyasal ve ekonomik yapısını ortaya koymak mümkündür.Çalışmaya konu olan 14 Numaralı Vidin Şer‘iyye Sicili, Bulgaristan UlusalKütüphanesi’nin Şark kısmında bulunmaktadır. Bu defterde daha ziyade tereke,evlenme, boşanma, nafaka takdiri, miras davaları, gayrimenkul satışları, vesayet, narhtespiti, görevli tayinleri, vergi ve mukataa konularında tutulmuş 245 belgebulunmaktadır. Ayrıca merkezden yazılan fermanlar ve emirler de bu defterekaydedilmiştir.Bu çalışmanın giriş kısmında Vidin’in tarihine dair kısa bir bilgi verildikten sonraçalışmaya konu olan defterin içeriğine değinilmiş ve daha sonra da özellikle XVIII.yüzyılda Osmanlı Devleti’nin Batı seferleri için oldukça önemli bir yerde bulunan veyüzyılın başlarından itibaren “darü’l-cihad ve’l-mücahidin” olarak anılan Vidin’de1699-1702 tarihleri arasında tutulmuş mahkeme kayıtlarına dayanarak, şehrin idari,ekonomik ve sosyal hayatı ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Abstract

The records known as Sharia Register or Kadi Register kept by the Kadis include court records and they are fundamental reference guides for city history studies. It is possible to put forth the social, political and economic structure of the Ottoman society with the help of these records. The main resources of our study, the Sharia Registry of Vidin Numbered 14, exist at Oriental Department of National Library of Bulgaria. There are a total of 245 documents in this registry on the issues ranging from inheritance, marriage, divorce, alimony appointment, real estate sales, custody, price fixing, officer appointments, tax collection, mukataa records etc. In addition, the edicts and orders issued from the capital have also been recorded in these records. At the beginning of this study, a brief history of Vidin is presented. Afterwards the administrative, economic and social life of Vidin, which had an important position for the eastern campaigns of the Ottoman Empire and also called as “dar al-jihad wa-lmujahidin” since early stages of the century, is introduced with regard to the court records kept between the dates from 1699 to 1702.