Dergiler / Erciyes İletişim Dergisi / 2014 / Cilt: 3 - Sayı: 3
Bilgi ve iletişim teknolojileri kullanımında etik olmayan davranışların modellenmesi
- Sayfa
- 56–70
- DOI
- —
Özet
Bu araştırmada, bilgi ve iletişim teknolojileri kullanımında sergilenen bazı etik dışıdavranışlar belirlenerek bu davranışlara ilişkin örüntülerin modellenmesi amaçlanmıştır. Bilgive İletişim Teknolojileri (BİT) kullanımında karşılaşılan etik olmayan davranışların yer aldığı 28maddelik bir BİT etiği ölçme aracı geliştirilmiştir. Ölçme aracı, elverişli örnekleme yönteminegöre seçilen ve yaşları 14 ile 18 arasında değişen 362 lise öğrencisine, internet üzerindençevrimiçi veri toplama yoluyla uygulanmıştır. Etik olmayan davranışlar, çevrede gözlemlenmedurumu ve katılımcılara uygunluğuna göre iki boyutlu olmak üzere yedili Likert tipi ölçeklederecelendirilmiştir. Ölçme aracının faktör yapılarını doğrulamak üzere veriler, açımlayıcı vedoğrulayıcı faktör analizleriyle test edilmiştir. BİT kullanımında etik olmayan davranışların,analizler sonucunda yeterli düzeyde olduğu görülen veri-model uyumluluklarına göre yapısaleşitlik modeli çizilmiştir. Çizilen modelin BİT etiği konusunda doğruluk, bilgi ve iletişimteknolojilerinin toplumsal etkileri, telif hakları ve güvenlik olmak üzere dört alt boyutla ilişkiliolduğu belirlenmiştir.
Abstract
In this study, it is aimed to model the patterns of unethical behaviors by determining someof the unethical behaviors in the use of information and communication technologies. A 28-point ICT Ethics measurement instrument was developed including unethical usage behaviors ofinformation and communication technologies.Measurement instrument was applied withonline data collection method to 362 high school students between the ages of 14 and 18 whowere selected relevant to the convenient sampling method. Unethical behaviors were graded ina two dimensional seven-point Likert-type scale regarding participants own observation andacceptance levels. Data were tested in order to verify the measurement instrument s factorialstructure with exploratory and confrmatory factor analyzes. Unethical ICT usage behaviors structural equation model was drawn according to the results of the analysis of the compatibledata-model ft indices. It is determined that the drawn model is in correlation with the four sub-dimensions; integrity, information and communication technologies social impact, intellectualproperty and safety.