Dergiler / Erciyes İletişim Dergisi / 2018 / Cilt: 5 - Sayı: 4
İkinci Dünya Savaşı’nda Türkiye’de Modernleşme Olgusu: Kelebeğin Rüyası Film Örneği
- Sayfa
- 223–242
- DOI
- —
Özet
Türkiye tarihsel olarak Osmanlı İmparatorluğu’nun son döneminden itibaren modernleşme çabalarının temel ilerleme dinamiği olduğu bir ülkedir. Cumhuriyet dönemi ile Batı modernitesini referans alan değişim ve dönüşüm isteği günümüze kadar etkisini sürdürmüştür. Modernleşme akılcılık ve bilim temelinde sanayileşme, makineleşme, kentleşme, eğitim, kültür vb. alanlarda görülen bütünsel ilerlemeleri ve gelişimleri ifade etmektedir. İkinci Dünya Savaşı yıllarında ise bütün dünya gibi Türkiye’de savaşın yol açtığı kötü etkilere maruz kalır. Çalışmada sosyolojik film eleştirisi temelinde İkinci Dünya Savaşı döneminde Türkiye’deki modernleşme çabalarının olumlu ve olumsuz yönleri Kelebeğin Rüyası (2013) filmi özelinde tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada örneklem olarak Kelebeğin Rüyası filminin alınması İkinci Dünya Savaşı’nı anlatan nadir Türk filmlerinden biri olması nedeniyledir. Sonuç olarak filmsel anlatıda Türkiye’de İkinci Dünya Savaşı nedeniyle modernleşme çabalarının sekteye uğradığı tespit edilmiştir. Milli Koruma Kanunu ve işçi mükellefiyeti konularında bazı zorlamalar ve insan hakları ihlalleri görülmektedir. Diğer yandan halkevleri gibi halkın spor, sanat ve kültür alanında ilerlemesini sağlayan yapılar işlevini sürdürmeye devam etmektedir.
Abstract
Turkey is a country that historically where the modernization is the main dynamics of the progress since the last era of the Ottoman Empire. The will for change and transformation, which referred to the Republic period and Western modernity, has maintained its effects until today. Modernization based on rationalism and science indicates the progresses and developments in the fields such as industrialization, mechanization, urbanization, education, culture. During the World War II, Turkey encounters the harsh effects caused by the war as the entire world does. In this study, on the basis of sociological film criticism, the positive and negative aspects of modernization efforts in Turkey during the World War II are aimed to determine in the Kelebegin Ruyasi (2013). The reason for choosing the Kelebegin Ruyasi as the sample of the study is that it is one of the rare Turkish films to portray the World War II. Also, academic studies in the field of cinema related to this period in the history of Turkey are seldom studied. In conclusion, it is determined in the film narrative that the modernization efforts in Turkey are interrupted due to the World War II. It is seen that there are human rights violations and some coercion about the issues such as Turkish National Security Law and working liabilities. However, structures like community centers, which help people make progress in sports, arts, and culture, maintain its function.