ERCP komplikasyonları; sıklığı, etkileyen faktörler ve yönetimi

Endoscopic retrograde cholangiopancreatography: frequency, contributing factors and management

Mehmet YALNIZ, Ulvi DEMİREL, Abdurrahman ŞAHİN, Nurettin TUNÇ, İbrahim H. BAHÇECİOĞLU, Orhan K. POYRAZOĞLU, Salih KILIÇ

Özet

Giriş ve Amaç: Safra yolları ve pankreas hastalıklarının tanı ve tedavisinde yaygın olarak kullanılan bir yöntem olan endoskopik retrograt kolanjiopank-reatikografi ile ciddi komplikasyonlar bildirilmiştir. Bu komplikasyonlar endoskopik retrograt kolanjiopankreatikografi işlemine bağlı sfinkterotomi yerinden kanama, pankreatit, kolanjit, perforasyon ile kardiyopulmoner komplikasyonlar (hipoksi, hipotansiyon ve aritmi gibi) ve ölümdür. Bu ça-lışmadaki amacımız endoskopik retrograt kolanjiopankreatikografi işlemi ile kompliklasyon gelişen hastalarda risk faktörlerini saptamak ve bu hastalarda uygun tanısal ve terapötik yaklaşımı belirlemektir. Gereç ve Yöntem: 2016 yılı içinde endoskopik retrograt kolanjiopankreatikografi işlemi yapılan 487 hastanın verileri retrospektif olarak elde edildi. Bulgular: Endoskopik ret-rograt kolanjiopankreatikografi işlemi uygulanan 487 vakanın 304’ü (%62,4) kadın, 183’ü (%37,6) erkekti. Ortalama yaş 61,53 (min-maks: 18-99) yıl idi. Post-endoskopik retrograt kolanjiopankreatikografi komplikasyonları 53 (%10,8) vakada görülmüş; 37’si (%7,6) pankreatit, 15’i (%3,1) kanama, 1’i (%0,2) duodenum perforasyonu olarak raporlanmıştı. İğne uçlu sfinktero-tom ile ön kesi yapılan 2/67 (%2,9) vakada post-endoskopik retrograt kolan-jiopankreatikografi pankreatiti gelişmiş olmasına karşı ön kesi yapılmayan 65/420 (%8,33) vakada post-endoskopik retrograt kolanjiopankreatikografi pankreatiti gelişmişti. Post-endoskopik retrograt kolanjiopankreatikografi pankreatiti iğne uçlu sfinkterotom ile ön kesi yapılanlarda daha az oranda görülmekle birlikte istatistiksel olarak anlamlı değildi (p: 0,127). Yapılan en-doskopik retrograt kolanjiopankreatikografinin kaçıncı endoskopik retrograt kolanjiopankreatikografi işlemi olduğu ve post-endoskopik retrograt kolan-jiopankreatikografi pankreatiti ilişkisi karşılaştırıldığında post-endoskopik retrograt kolanjiopankreatikografi pankreatiti gelişimi ilk kez endoskopik retrograt kolanjiopankreatikografi yapılanlarda (%91) anlamlı olarak daha sık gözlenmiş (p: 0,041), post endoskopik retrograt kolanjiopankreatikografi komplikasyon olarak mortalite hiç izlenmemişti. Sonuç: Post endoskopik retrograt kolanjiopankreatikografi pankreatiti endoskopik retrograt kolanjio-pankreatikografinin en sık komplikasyonudur. Endoskopik retrograt kolan-jiopankreatikografi ile ciddi komplikasyonlar görülebilmesine rağmen uygun endikasyonda endoskopik retrograt kolanjiopankreatikografi yapılması ve oluşan komplikasyonların erken tanınması morbidite ve mortalitenin önlen-mesinde en önemli adımdır.

Abstract

Background and Aims: Serious complications have been reported with en-doscopic retrograde cholangiopancreatography, a widely used method for the diagnosis and treatment of bile duct and pancreatic diseases. These com-plications include hemorrhage from the sphincterotomy site due to the endo-scopic retrograde cholangiopancreatography procedure; pancreatitis; chol-angitis; cardiopulmonary complications such as perforation, hypoxia, and hypotension, arrhythmia; and death. Our aim in this study is to determine the risk factors in patients with complications of the endoscopic retrograde cholangiopancreatography procedure and to determine the appropriate diag-nostic and therapeutic approach in these patients. Materials and Methods: Data on 487 patients undergoing endoscopic retrograde cholangiopancrea-tography in 2016 were retrospectively reviewed. Results: A total of 487 patients underwent endoscopic retrograde cholangiopancreatography, 304 (62.4%) women and 183 (37.6%) men. The mean age was 61.53 (range: 18-99) years. Post-endoscopic retrograde cholangiopancreatography complica-tions occurred in 53 (10.8%) patients; 37 (7.6%) reported pancreatitis; 15 (3.1%), bleeding; and 1 (0.2%), duodenal perforation. Post-endoscopic ret-rograde cholangiopancreatography improved in 2/67 (2.9%) cases with nee-dle knife pre-cut sphincterotomy and did not develop in cases of standard sphincterotomy 65/420 (8.33%). Post- endoscopic retrograde cholangiopan-creatography was less frequent in pre-cut sphincterotomy constructs, but the difference was not statistically significant (p=0.127). When the number of endoscopic retrograde cholangiopancreatography and post-ERCP cases who developed pancreatitis was compared, post-endoscopic retrograde chol-angiopancreatography pancreatitis was significantly more frequent for the first time endoscopic retrograde cholangiopancreatography applied (91%) (p=0.041). Mortality was not observed in post-ERCP pancreatitis. Conclu-sion: Post-endoscopic retrograde cholangiopancreatography pancreatitis is the most common complication of endoscopic retrograde cholangiopancrea-tography. Although serious complications can be seen with endoscopic ret-rograde cholangiopancreatography, the technique should be used with the appropriate indications, and early identification of complications is the most important step in preventing morbidity and mortality.