Sicill-i Ahvâl defterlerine göre Ali Emîrî Efendini'nin Sicil kaydı

Özet

Osmanlı Devleti, Ali Emîrî’nin memuriyet yıllarının geçtiği XIX. asrın ikinci yarısında devlet hizmetindeki memurlara dair bilgileri 1879 tarihinde kurduğu Sicill-i Ahval Komisyonu’nca kaydetmeye başlamıştır. Bu makalede Sicill-i Ahval Komisyonu kayıtlarına göre Osmanlının bir memuru olarak Ali Emîrî Efendi hakkındaki kayıtlara yer verilecektir. İlim ve irfanı seven, iyi bir şair, nesir ustası, kuvvetli bir vatan sevgisine sahip, Türkiye Cumhuriyeti’nin de kuruluşuna şahitlik etmiş bir Osmanlı aydını olan Ali Emîrî Efendi Diyarbekirli olup 1857- 1924 yılları arasında yaşamıştır. Kaşgarlı Mahmud’un “Dîvân-ı Lügâti’t-Türk” isimli kıymetli eserini bularak ilim aleminin hizmetine sunmasının yanı sıra oluşturduğu kendi kütüphanesini milletimin kütüphanesidir diyerek milletine bağışlayan bir ilim adamıdır. 1918-1921 yılları arası Tasnif Dairesi Başkanlığını yürüttüğü esnada Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nde binlerce Osmanlı vesikası tasnif edilerek kendi adıyla anılan “Ali Emîrî Tasnifi” meydana getirilmiştir. İlim alemine kazandırdığı bir çok eserin yanı sıra kendisi de birçok eser telif etmiş, mecmua, dergi çıkarmış, çeşitli dergilerde ilmi makaleler yazmıştır. Ali Emîrî Efendi, tarihe mal olmuş bir kişilik olmasının dışında 1877’den 1909 yılına kadar 30 yılı aşkın bir süre Osmanlı Devleti’nin bir memuru olarak çeşitli kademelerde görev ifa etmiştir. Bugüne kadar Ali Emîrî Efendi’nin hayatına dair birçok yazı kaleme alınmış olmasına rağmen bu kayıtlara hiç başvurulmadığı görülmektedir. Dolayısıyla bu makalede Ali Emîrî Efendi’nin hayatına dair bir resmi belge günışığına çıkarılarak ilim aleminin hizmetine sunulmuş olacaktır.

Abstract

The Ottoman Empire started to record information about the civil service officers Ali Emiri of the years of the occurrence of tenure in the second half of century XIX. by The Commission of Sicill-i Ahval, established in 1879. He was a man loving knowledge and wisdom, a good poet, a prose master and he was a man with a strong love of country,who saw the establishment of the Republic of Turkey. Ali Emîrî Efendi was one of the most important Ottoman intellectuals he was called as Diyarbekirli and lived between 1857-1924. By finding valuable work of Kashgarli Mahmud, "Divan-i Lugati't-Turk", Ali Emîrî Efendi offered of the service of the realm of science. He also built his own library, which he called “this library is my nation” donated it to the nation. Carried out by the Chairman of the Department of Classification between the years of 1918-1921, thousands of Ottoman documents of Ottoman Archives were sorted by the Prime Ministry and one bear the name, "Ali Emîrî Classification". In addition he brought many works to the world of science, he produced his own works, published magazines and wrote scientific articles in various journals. As well as Ali Emiri Efendi had been a historical personality, a period of 1877 until 1909, for more than 30 years, served in various capacities? as an officer of the Ottoman Empire. In this article, according to the records of Sicill-i Ahval Commission as an officer of the Ottoman Empire will be included in the records of Ali Emîrî Efendi.