Kuyumculuk Kümeleri: İstanbul Kapalıçarşı ile Dünya Örneklerinin Karşılaştırmalı Değerlendirmesi

Jewellery Clusters: Comparative Evaluation of Istanbul Kapalıçarşı and World Cases

Özet

Son yıllarda küme kavramına dayalı ekonomik gelişme yaklaşımları, araştırmacılar ve ekonomik gelişme politikalarını yönlendirenler tarafından sıklıkla tartışılan ve uygulamada yerini alan güncel ve önemli bir konu haline gelmiştir. Hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde bir “başarı modeli” olarak sunulan sanayi kümelenmeleri genel olarak mekansal yakınlık ile sektörel uzmanlaşmanın yer aldığı; aynı altyapıyı, müşteriyi ya da deneyimleri paylaşan; ilişkilerin rekabet gücünü artırdığı; kurumsal yapı ile ortak kimliğin gelişmiş olduğu ekonomik yığılmalar olarak tanımlanmaktadır. Kuyumculuk kümeleri, uzmanlaşmış zanaata dayalı üretim yapısı gereği kümelenme biçimindeki üretim örgütlenmesine uygun bir sektör olarak farklı coğrafyalardan örneklerle ilgili yazında yerini almıştır. Kapalıçarşı, köklü tarihi ve kendine özgü özellikleri ile incelenmesi gereken en eski ve en büyük kuyumculuk küme örneklerinden birisidir. Bu çerçevede, makale kapsamında, Kapalıçarşı Kuyumculuk Kümesinin yapısı ve dinamikleri, kuyumculuk kümelenmesi yazınında başarılı kuyumculuk kümeleri olarak yer alan; Los Angeles Kuyumculuk Kümesi, Bangkok Kuyumculuk Kümesi, İtalyan Kuyumculuk Kümeleri (Arezzo, Valenza, Vicenza), Birmingham Kuyumculuk Kümesi (Birmingham Jewelry Quarter), Johannesburg Kuyumculuk Kümesi, Hindistan Kuyumculuk Kümeleri örnekleri ile karşılaştırılarak ortaya konmaktadır. Bu yaklaşım, özelde Kapalıçarşı’nın genelde ise kuyumculuk kümelerinin yapısının, farklılaştıkları alanların ve dinamiklerinin değerlendirilmesini sağlamaktır.

Abstract

Recently economic development approaches depending on the cluster concept have become an important and popular subject which is discussed frequently by scholars and economy politicians. Industry clusters which are presented as “success model” both in developing and developed countries have generally defined as: economic agglomerations characterized by spatial proximity, sectoral specialization, developed institutional structure and corporative identity; with firms sharing the same infrastructure, experiences and clients; where network relations increase the competitive advantages. Jewellery clusters have been a part of the discussions in the related literature with many different cases from different geographies due to the specialized artisanal production organization of the sector which is highly suitable for clustering. Kapalıçarşı (Grand Bazaar) can be defined as one of the world’s oldest and largest jewelry agglomeration, being the centre of craft and trade activity for more than five centuries and deserves to do a research on. In this context, this article puts forward the structure and the dynamics of the Kapalıçarşı Jewellery Cluster by a comparative evaluation with success cases of jewellery clusters which take place in the literature, such as, Los Angeles Jewellery Cluster, Bangkok Jewellery Cluster, Italian Jewellery Clusters (Arezzo, Valenza, Vicenza), Birmingham Jewellery Cluster (Birmingham Jewelry Quarter), Johannesburg Jewellery Cluster, Indian Jewellery Clusters. This approach helps to understand the characteristics, dynamics, differences of the jewellery clusters in general and Kapalıçarşı Jewellery Cluster in particular.