TOPRAK MAHSULLERI VERGISININ ESASLARI VE SONUÇLARI: TOPRAK MAHSULLERI VERGISI II. AŞAR MIYDI?

THE BASICS AND CONSEQUENCES OF THE TAX ON SOIL PRODUCTS: COULD THE TAX ON SOIL PRODUCTS BE CONSIDERED AS A REPLACEMENT FOR AŞAR?

Özet

Türkiye’de, İkinci Dünya Savaşı yıllarında uygulanan tarımsal politikaların temel amacı kentlerin veordunun iaşesi olmuş ve bu amaçla yapılan uygulamalar nüfusun büyük çoğunluğunu oluşturanköylülerin ekonomik yükünü arttırarak, yaşam standartlarını düşürmüştür. Bu makalede, 1943 ve1946 yılları arasında uygulanan Toprak Mahsulleri Vergisi, II. Dünya Savaşı yıllarında uygulanan tarımpolitikalarının doruk noktası olarak değerlendirildi. Savaş yıllarında Toprak Mahsulleri Vergisininöncesinde uygulanan tarımsal politikalara değinildikten sonra verginin hangi gerekçelerle gündemegeldiği, içeriği, somut uygulanışı ve vergiye yönelik sosyal tepkiler ele alındı. Verginin ekonomik bölüşümilişkilerinde yarattığı değişiklikler ve siyasi sonuçları tartışmaya açıldı. Toprak Mahsulleri Vergisi, %10oranında ayni olarak toplandığı için sıklıkla aşar vergisiyle karşılaştırılır ve II. Aşar olarak nitelendirilir.Bu makalede Toprak Mahsulleri Vergisi üzerine yapılacak değerlendirmede, söz konusu verginin, aşarvergisinden farklı olarak hiçbir aracıya gerek duymaksızın doğrudan toplanması ekseninde ToprakMahsulleri Vergisinin özgünlüğüne ve öngördüğü devlet-yurttaş ilişkisine de değinildi.

Abstract

The agricultural policy of Turkey during the Second World War, which was based on the feeding of the army and the cities, created serious economic strains for the peasants. This article, which assessed the Tax on Soil Products (1943-1946) as the zenith of the Turkish agricultural policy during the Second World War, aimed to scrutinize the tax’s content and implementation and social reactions against the taxation. Moreover, this article examined the roles of the Tax on Soil Products for economic redistribution policies and policymaking processes. Due to the fact that one-tenth of the agricultural product was collected as the Tax on Soil Products, it is generally compared with the aşar and denoted as “the second aşar.” However, this article asserts that the collection of the Tax on Soil Products by the state officials without resorting to intermediary agents like tax farmers suggests a new kind of relationship between state and citizens that is radically different from the system of aşar.