Yıkıcı Liderliğin Örgütsel Vatandaşlık Davranışına Etkisi: PsikolojikSermayenin Aracılık Rolü

Özet

Bu çalışmanın amacı, okul müdürlerinin yıkıcı liderlikdavranışlarının, öğretmenlerin psikolojik sermaye ve örgütselvatandaşlık davranışı algıları üzerindeki etkisini yapısal eşitlikmodeli kapsamında test etmektir. Çalışma nedensel-karşılaştırmadeseninde tasarlanmış olup yıkıcı liderlik bağımsız değişken,örgütsel vatandaşlık davranışı bağımlı değişken, psikolojiksermaye ise aracı değişken olarak ele alınmıştır. Katılımcılartabakalı örnekleme yöntemiyle bir büyükşehir merkez ilçelerindenbelirlenen farklı okul bölgelerinden seçilen 21 okulda görev yapan253 öğretmenden oluşmaktadır. Çalışmada veriler, Yıkıcı LiderlikÖlçeği, Psikolojik Sermaye Ölçeği ve Örgütsel VatandaşlıkDavranışı Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Çalışmada hem gizilhem de gözlenen değişkenlerdeki ölçüm hatasını birleştirmeyisağlamak amacıyla yol analizi kullanılmıştır. Çalışma sonuçları,yıkıcı liderliğin psikolojik sermaye ve örgütsel vatandaşlıkdavranışını negatif, psikolojik sermayenin örgütsel vatandaşlıkdavranışını ise pozitif yönde etkilediğini göstermiştir. Yıkıcıliderliğin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisinde isepsikolojik sermayenin negatif bir aracı etkiye sahip olduğusonucuna ulaşılmıştır. Yıkıcı davranışların öğretmenler üzerindekiolumsuz etkilerine dayanarak, yıkıcı liderlerin belirli özelliklerinive okullar ve öğretmenler üzerindeki sonuçlarını tanımlamak vebunları eğitim uygulamalarına ve politikalarına dahil etmek, yıkıcıdavranışlara yönelik eğilimlerin ortadan kaldırılmasına yardımcıolacaktır. Bu bağlamda, okul müdürlerinin seçilmesinde etkili vesistematik bir süreç izlemek, etkili geri bildirim mekanizmalarıkullanmak, yönetim süreçlerinde öğretmen katılımı arttırmakyıkıcı liderlik davranışlarının azalmasına imkan tanıyacaktır.