MÜFREDATA DEMOKRASİ DERSİ KONULSUN ÖNERİLERİ VESİLESİYLE:TÜRKİYE'DE ASKERİ OKULLARDA SİYASAL TOPLUMSALLAŞMANIN ÖZGÜNLÜĞÜ

Democracy Course into the Curricula Proposals: The Authenticity of Political Socialization in Military Schools in Turkey

Özet

Son zamanlarda, orduda müdahaleci eğilimlerin önünün alınmasına yönelik olarak, askeriokulların eğitim müfredatına demokrasi, insan hakları vb. derslerin eklenmesi yönündeönerilerin dile getirildiği görülmektedir. Bu çalışma, söz konusu önerinin imkânlarını soruşturmavesilesiyle, Türkiyede askeri okullardaki siyasal toplumsallaşma süreçlerine bakmayıamaçlıyor. Bu doğrultuda 19. yy. ortalarından bugüne değin askerler tarafından kaleme alınan150yi aşkın yaşam anlatısı (anı, otobiyografi ve günlük) askeri okul dönemlerine odaklanılarakgözden geçirildi. Bu kaynaklardaki dolaysız anlatılar akademik dersler dolayımıyla gerçekleşenendoktrinasyonun, genellikle varsayıldığının aksine siyasal toplumsallaşmanın görece daha azönemli bir boyutu olduğuna işaret ediyor. Gözetim teknikleri bakımından ordunun kendisineözgü disiplin tutum ve pratikleri ile tanımlanabilen bir total kurum niteliği, arkadaşlıkilişkilerinin hem zorlayıcı hem de dayanışmacı doğası ile farklılık ve üstünlük duygusu isegörece daha önemli olarak faktörler olarak beliriyor.

Abstract

Recently, it is possible to see some proposals like adding particular courses to the curricula ofmilitary schools, i.e. democracy, human rights, for the purpose of obviating the interventionalinclusions. On the occasion of searching the possible outcomes of subject proposals, this studyaims to review the political socialization process in the military schools in Turkey. For thisaim, more than 150 life narratives such as autobiographies, memoirs and notes written byofficers and generals/pashas of Ottoman/Turkish military are reviewed with a specific focuson the cadethood era. The direct narrations in those texts reveal that indoctrination throughthe curricula is relatively insignificant in terms of political socialization. The characteristics ofmilitary schools as total institutions with regard to its technics of surveillance, the particular type of perception and practices of military discipline, both coercive and solidarist nature ofbrotherhood-in-arms, and the sense of mission and self-esteem seem to play a more significantrole.