KÜLTÜR DERSLERİNE DİRENİŞ: BİR ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİNDE KAFA/KOL EMEĞİ AYRIMINA DAYALI İŞBÖLÜMÜNÜN YENİDEN ÜRETİMİ

Resistance to the Cultural Lessons: Reproduction of Social Division of Labor Based on the Mental/Physical Labor Division in an Industrial High School

Özet

Bu makalede, Ankara ili merkezindeki bir endüstri meslek lisesinde (EML) öğrenci veöğretmenlerle yapılan bir araştırmanın bulguları aktarılmaktadır. Örnekolay çalışmasıolarak yapılan araştırmada, kafa/kol emeği ayrımına dayanan işbölümünün yeniden üretimi,öğrenci-öğretmen ilişkileri ile öğrencilerin farklı ders gruplarına yönelik tutumları üzerindençözümlenmiştir. Araştırmada 20 öğrenci, 11 öğretmen ve okul müdürüyle derinlemesinegörüşmeler gerçekleştirilmiştir. Aynı zamanda toplam 95 öğrenciye de soru formu uygulanmıştır.Araştırmada, EML müfredatlarındaki Kültür dersi (KD) ve Meslek dersi (MD) ayrımınınesasen kafa ve kol emeği ayrımına dayalı işbölümü üzerinden oluşturularak eğitim süreçlerindeyeniden üretildiği sonucuna ulaşılmıştır. Gerek MD gerekse KD öğretmenleri, öğrencilerinteorik kültür derslerine (KD) yönelik ilgisizliklerini doğal karşılarken, teorik derslerin,geleceğin işçileri olarak gördükleri öğrencileri için gereksiz olduğunu düşünmektedirler. KDöğretmenleri ise derslerinin içeriğini seyrelterek öğrencilere aktarabilmektedirler. Benzerbiçimde öğrenciler de emek süreçlerinde kendilerine bir yarar sağlamayacağı gerekçesiyle buderslere ve öğretmenlerine karşı direniş sergilemektedirler. Öğrencilerin bu direnişi, sınıfsalolduğu kadar öğrencilerin kültürel habituslarıyla da ilişkilidir.

Abstract

This study is based on a case study in an Industrial High School (IHS) in the center of Ankara.Study focuses on the student-teacher interactions and students viewpoints about practical andtheoretical lessons in terms of reproduction of mental/physical labor and theoretical knowledge/ practical knowledge division in the context of reproduction of social division of labor. In the case study, 20 students, 11 teachers and a school administrator were interviewed. Also, aquestionnaire were applied to 95 students. It was concluded that the division between culturelessons (CL) including theoretical knowledge and vocational lessons (VL) including practicalintense knowledge in the IHS curriculum was constructed through the social division betweenmental/physical labor and was reproduced in the educational process. VL and CL teachers thinkthat it is normal that students are not interested in theoretical knowledge and lessons (CL). Atthe same time, CL teachers attenuated their lessons contents during their teaching processes.Similarly, students resist the theoretical knowledge and theoretical CL. Because students thinkthat neither theoretical knowledge nor CL teachers are relevant to the labor processes and won thelp them in these processes. Students resistances are related to the students cultural habitusas well as students social class backgrounds.