OKULÖNCESİ ÖĞRETMENLERİNİN SOSYAL YETERLİK TANIMLARI: TEMSİLİ BECERİ VE ÖZELLİKLER

Preschool Teachers’ Definitions of Social Competency: Representative Skills and Characteristics

Özet

Yeterliğin sosyal uyumun uzun vadede bir belirleyicisi olduğu görüşüne, karışık ve çok boyutlu içeriği konusunda bir fikir birliği bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı Türkiye'de okulöncesi dönemde sosyal yönden yeterli çocuğu tanımlayan temel özelliklerin, öğretmen algı ve değerlendirmelerine dayanarak belirlenmesidir. Bu kapsamda, mesleki haberleşme grupları yoluyla öğretmenlerden "4-6 yaşları arasında sosyal yönden yeterli çocuk kimdir?" sorusunu cevaplamaları istenmiştir. Bulgular, sosyal yeterliğin çocuğun hem yatay (arkadaşları) hem de dikey (yetişkinler) düzlemde kurduğu ilişkilerle belirlendiğini göstermiştir. Sosyal yönden yeterli çocuk için belirtilen özelliklerin ise çevresine yönelik uyumlu beceriler gösterme alanında yoğunlaştığı görülmüştür. Buradan yola çıkarak, öğretmenlerin sosyal yeterlik algılarının evrensel yazın ve kuramsal görüşlerle bazı benzerliklerinin ve yanı sıra farklılıklarının da olabileceği belirtilebilir. Dolayısıyla okulöncesinde sosyal yeterlikle ilgili gösterge ve beceriler belirlenirken, uygulamacı fikirlerinin dikkate alınmasında yarar görülmektedir

Abstract

The idea that competence is a long term determinant of social adaptation is widely acknowledged, there is no consensus on its complex and multidimensional content. The aim of the study is to determine the basic characteristics that define a socially competent pre-schooler in Turkey based on teacher perceptions and evaluations. In this context, teachers are asked to answer the question “Who is called socially competent between the ages of 4 and 6?” reached through professional communication groups. Findings have shown that social competence is determined by the relationships the child sets up both on the horizontal (peers) and on the vertical (adults) levels. It can be said that the characteristics stated for the competent child in the social domain are concentrated showing compatible skills towards people in close circle. Considering these results, it can be stated that the teachers’ perceptions may have similarities with the universal literature and theoretical perspectives as well as some differences. Therefore, it is useful to take into account the ideas of practitioners while determining indicators and skills related to social competence during pre- school