BANKNOTLARDAN POLİTİKAYI OKUMAK: CUMHURİYET DÖNEMİ BANKNOTLARINA DAİR BİR DEĞERLENDİRME

Özet

İktidarlar, politik gündemlerini yönettikleri topluma çeşitli yollarla bildirirler. Ulus-devletlerin kuruluş ve gelişim dönemlerinde bu süreç önemli bir rol oynar. Zira söz konusu dönemler hem ulusa hem de devletin şekline ilişkin yeni formasyonların oluşturulduğu ve uygulamaya geçirildiği dönemlerdir. Ulusa dair en önemli gelişmeyse “kimlik” başlığı altında yaşanır. Ulus-devlet kuruluş süreçleri, ulusun kimliğinin yaratılarak veya varsayılarak yüceltildiği süreçlerdir. Ulusal marşlar, bayraklar, mühürler ve birtakım semboller bu süreçlerde önem kazanırlar. Bu çalışmada ele alınacak olan sembolse banknotlar olacaktır. Tüm yurttaşların ortak kullanımında olan ve sınırlar içerisinde serbest dolaşıma sahip bu sembol Türkiye Cumhuriyeti’nin bir ulus-devlet olarak kuruluşunda oynadığı rol bağlamında ele alınacaktır. Banknotlar bayrak ve marş gibi sembollerden faklı olarak yalnızca ulus kimliğine ilişkin bir sembol değeri taşımaz. Banknotlar aynı zamanda devletin görünürlüğüne de hizmet eder. Kültür ve eğitim politikaları ve altyapı yatırımları gibi meseleler de banknotların konusu edilerek vatandaşın görebileceği hale getirilir. Böylelikle banknotlar, ulus-devletin “devlet” bağlamı için de değerlendirilebilir hale gelir. Bu çalışmada hem ulus-devletin kuruluş sürecinden hem de Cumhuriyet tarihinin belirli dönemlerinden belirli banknotlar seçilmiştir ve banknotların, Cumhuriyet tarihinde politik göstergeler olarak nasıl kullanılmış olduğuna odaklanılacaktır.

Abstract

The governments submit their political agendas to the society in which they managed, withvarious instruments. This has a significant role in the nation-state building processes. Inthese processes, new formations about nation and state are constituted and implemented.The most significant issue about nation is in the context of “identitiy” title. In nation-statebuilding processes, identity of nation is glorified by creating or assuming. National anthems,flags, stamps and some symbols come into prominence in these periods. Banknotes are oneof these symbols and will be focus of this article. This symbol that is in common use for allcitizens and can be circulate freely in borders, will be discussed in the contxt of its role in thebuilding process of Turkish Republic as a nation-state. Banknotes, unlike symbols like flags andanthems, are not just symbols of national identity. It also serves for visibility of state. Issueslike culture and education policies and infrastructure investments can be selected and thus makevisible for citizens. Thus, banknotes become evaluable for the context of “state” of nation-state.In this article, some spesific banknotes from spresific periods of the history of Republic wasselected and will be focused on how banknotes was used as political indicators in the historyof Republic.