Dergiler / Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi / 2007 / Cilt: 44 - Sayı: 2

Ekmeklik buğdayda sulu koşullarda verim ve kalite için seleksiyon üzerine genotip x lokasyon intraksiyonunun etkisi

Implication of genotype x location ınteraction on selection for bread wheat and quality in ırrigated environment

Sayfa
17–32
DOI
—

Özet

Ekmeklik buğdayda sulu koşullarda yapılacak seleksiyon üzerine genotip x lokasyon interaksiyonun etkisini belirlemek amacıyla 24 ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) genotipi 2004-2005 üretim döneminde Izmir ili Bornova lokasyonunda kuru koşullarda ve Aydın lokasyonunda sulu koşullarda yürütülen iki denemede bazı verim ve kalite özellikleri yönünden değerlendirilmiştir. Lokasyonlar üzerinden birleştirilmiş varyans analizleri tane verimi ve başakta tane sayısı dışındaki özellikler için genotip x lokasyon (sulama) interaksiyonunun önemli olduğunu göstermiştir. m2'de başak sayısı, sedimantasyon değeri ve düşme sayısı bakımından genotipik varyanstan daha büyük genotip x lokasyon interaksiyonu varyans tahminleri elde edilmiştir. Her özellik için sulu koşullardaki (Aydın lokasyonu) verilerin kullanıldığı lokasyon içi varyans öğeleri analizine göre diğerlerine oranla düşme sayısı ve sedimentasyon değeri için daha yüksek; birleştirilmiş analizde genotip x lokasyon interaksiyonu varyansları görece az olan tane verimi ve protein oranı için de daha düşük genetik ilerleme değerleri tahmin edilmiştir. İncelenen buğday populasyonunda verim ve kalite için sulu koşullarda yapılacak bir seleksiyondan beklenen genetik kazançların belirli bir kısmının eş zamanlı olarak sağlanabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract

The 24 bread wheat {Triticum aestivum L.) genotypes were grown in two experiments conducted at Bornova location in Izmir under rainfed conditions and Aydin location under irrigated conditions during 2004-2005 cropping season to evaluate the impact of genotype x location interaction on selection for some yield and quality traits under irrigated conditions. The combined analysis of variance across two locations indicated that genotype x location (irrigation) interaction was significant for all the traits except grain yield and the number of grains per spike. The estimates of variance due to genotype x location interaction were larger than genotypic variances for the number of spikes/m2, sedimentation value and falling number. The higher expected genetic advances for falling number and sedimentation value were estimated as compared to the other traits using the data from irrigated environment (Aydin location) in order to analyze within location for each trait while the lower estimates of genetic gain were obtained for grain yield and protein concentration which the genotype x location interaction variances were relatively small in the combined analysis. Based on these results, it appears that the some part of expected gains from selection practiced under irrigated conditions for grain yield and quality in the wheat population studied can be simultaneously realized.