Buğdayda septorya yaprak lekesi hastalığına (Zymoseptoria tritici (Desm. Quaedvlieg & Crous) karşı bazı buğday çeşitlerinin reaksiyonlarının belirlenmesi

Evaluation of the reactions of some varieties of wheat against septoria leaf blotch disease (zymoseptoria tritici (Desm. Quaedvlieg & Crous)

Özet

Amaç: Bu araştırmada, Ege Bölgesi buğday ekim alanlarında yaygın olarak görülen,verim ve kaliteyi etkileyen Septorya yaprak lekesi hastalığına karşı bölgemizkoşullarında yaygın olarak yetiştirilen buğday çeşitlerinin reaksiyonları belirlenmiştir.Materyal ve Yöntem: Çalışmanın materyalini; enfekteli yapraklardan izole edilen vetanısı gerçekleştirilmiş virülent Zymoseptoria tritici izolatı, bölgede yaygın olarakyetiştiriciliği yapılan (10 ekmeklik ve 5 makarnalık buğday çeşitleri) ve bu hastalığahassas olan Touching-20 ve Tekirdağ buğday çeşitlerine ait tohumlar oluşturmaktadır.Çeşit reaksiyonu denemeleri, iklim odası ve sera koşullarında gerçekleştirilmiş,hastalık skalasına göre değerlendirmeler yapılarak çeşitlerin hastalığa karşı reaksiyondurumları belirlenmiştir.Araştırma Bulguları: İklim odası ve sera koşullarında gerçekleştirilen denemelerde,sadece Alatay çeşidi Orta Dayanıklı (MR) olarak belirlenmiş diğer çeşitler ise hassasve çok hassas olarak tespit edilmiştir. Gönen 98, Ceyhan 99, Kaşifbey 95, Adana 99,Cumhuriyet 75 ve Ziyabey 98 çeşitlerinin ise ileride yapılacak ıslah çalışmaları içinümitvar olduğu düşünülmektedir.Sonuç: Çalışma ile Septorya yaprak lekesi hastalığına karşı bölgede yaygın olaraktercih edilen çeşitlerin durumu ilk kez belirlenmiştir. Ege Bölgesi'nde Septorya yapraklekesi hastalığının epidemi yapması durumunda, yaygın olarak kullanılan buğdayçeşitlerinin genelinin hassas bulunmasından dolayı, ürün ve verim kayıplarınınyaşanabileceği endişesi duyulmaktadır. Ancak; orta dayanıklı olarak belirlenen Alatayçeşidinin, hastalığın her yıl görüldüğü alanlarda ekiminin önerilerek, epidemi riskininbu şekilde daha aza indirgeneceği düşünülmektedir.

Abstract

Objective: In this study, reactions of wheat varieties widely grown under the conditions of region against Septoria leaf blotch disease which is common in Aegean Region wheat cultivation areas and affects yield and quality were determined. Material and Methods: The material of the study consists of diagnosed and virulent isolate of Zymoseptoria tritici isolated from infected leaves, seeds of wheat varieties widely grown in the region (10 bread and 5 durum wheat varieties) and Touching-20 and Tekirdag wheat varieties that are sensitive to the disease. Variety reactions were carried out through climate chamber and greenhouse conditions. Reactions of the varieties against the disease was evaluated according to the disease scale. Results: In climate chamber and greenhouse conditions, Alatay was determined to be moderate while the others were sensitive to the disease. Gönen 98, Ceyhan 99, Kaşifbey 95, Adana 99, Cumhuriyet 75 and Ziyabey 98 varieties are thought to be hopeful for future breeding. Conclusion: As a result of study, reactions of wheat varieties widely grown in the region against Septoria leaf blotch disease were studied for the first time. There is a concern that if the Septoria disease causes epidemics in the Aegean Region, yield losses may occur due to the sensitivity of the common wheat varieties. However; it is considered that the risk of epidemic will be reduced by recommending the cultivation of Alatay which is found to be moderate, in the areas where the disease is seen every year.