TÜRK MÜZİĞİNDE DİLHAYAT KALFA VE GİZLİ KALMIŞ BİR MAKAM: MÜSELLES MAKAMI'

Özet

Bu makalede, Türk müziği tarihinde kadın bestekârlar arasında eserleri ve terkîp ettiği düşünülen "Müselles makamı" ile öne çıkan "Dilhayat Kalfa" üzerine bir inceleme yapılmış olup makamın karakteristik özellikleri, bestekâr tarafından ne şekilde kullanıldığı hakkında ayrıntılı bilgiler içermektedir. Dilhayat Kalfa'nın yaşamını, müzisyen ve besteci olarak müzik yolculuğunu, müzik kültürüne katkılarını ve literatürde çokça rastlanmayan "müselles" adlı makamın teknik irdelemesini içerir. Bu eksende bu makale, tarihsel bir yöntem ile Dilhayat Kalfa özelinde Osmanlı dönemi müzik kültürümüzde kadın temasını ele alır. Bu ele alış, yöntem bakımından Türk müziği nota dağarının incelenmesi, Türk müziği kuramına ilişkin yayınlanmış olan eserlerin gözden geçirilmesi ve bu alandaki sesli/kayıtlı arşiv malzemesinin çözümlemeli olarak değerlendirilmesi yapılmıştır.

Abstract

This article focuses on Dilhayat Kalfa who stands out in Turkish music historyamongst the female composers with her works and the makam Müselles which isattributed to her. Also information on the characteristic features of the makam andhow they were used by the composer are given. The article also includes DilhayatKalfa’s life and her musical journey as composer/musician, her contributions tothe music culture and the technical analysis of the not so often encounteredmakam Müselles. In this axis, feminity in Ottoman era music culture via DilhayatKalfa is handled in the article through historical approach. The written Turkishmusical repertoire was analyzed, Turkish music theory publications were scannedand audial archive materials were examined and evaluated.