FARKLI KENTSEL PAYDAŞLARIN KÜLTÜREL MİRASIN KORUNMASI VE KÜLTÜR TURİZMİNE İLİŞKİN GÖRÜŞLERİNİN ÜST ÖLÇEKLİ PLANLAR ÇERÇEVESİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ: İZMİR ÖRNEĞİ

The evaluation of different urban stakeholders' opinions on the conservation of cultural heritage and cultural tourism within the framework of upper-scale plans: The case of İzmir

Özet

Farklı kültürleri tanımaya ilişkin artan ilgi, kültür ve turizm arasındaki ilişkiyi güçlendirmiştir. Kültürel değerlerin, somut ve somutolmayan mirasın korunduğu alanlar/kentler turizm açısından çekici hale gelirken, turizm ile elde edilen gelir kültür varlıklarının bakımını,onarımı kolaylaştırmakta ve yaşatılmasını desteklemektedir. Diğer yandan kültürel miras, turizme yönelik çekici bir unsur olmanınötesinde yerel kimliğin oluşturulması ve sürdürülmesi, geçmişin bilgisini bugüne taşıyan, geçmişle bugün arasında bağ kuran bir kaynakolması açısından bir değer taşımaktadır. İzmir somut ve somut olmayan kültürel miras zenginliği ve çeşitliliği ile güçlü bir kültür turizmipotansiyeline sahiptir. Bu nedenle kültürel miras değerlerinin turizm için araçsallaşması bazı risk ve tehditleri de ortaya çıkarmaktadır.İlgi çeken unsurların tekrar edilmesi, korumaya yönelik yüzeysel/içi boşaltılmış yaklaşımlar, kimliği oluşturan yapılı-doğal ve beşeri farklıunsurlar arasındaki bağlar dikkate alınmadan geliştirilen müdahaleler, taşıma kapasitesini dikkate almayan kullanım ve pazarlamapolitikaları kültürel mirasa ilişkin önemli tehditler haline gelebilmektedir. Bu bakımdan, kültürel mirası koruma-kullanma dengesininsağlanması ve kültür turizminin sağlıklı gelişimi için bütüncül politikalar oluşturulması gerekliliği doğmakta ve bu durum sürdürülebilirkültür turizmi ve koruma kavramlarının önemini gündeme getirmektedir. Şehir ve bölge planlama alanında kültürel mirasın korunmasıve sürdürülebilir kültür turizminin birlikte ve eşgüdümlü olarak değerlendirilmesine yönelik strateji ve politikalar yetersizdir. Bu kapsamda, kültürel mirasın geleceği açısından planlamada kentsel paydaşların üst ölçek planlar aracılığıyla bütüncül politikalar ortayakoyabilmesi, kültür ile turizmi aynı potada eritebilmesi ve ortak bir paydada buluşturabilmesi gerekmektedir. Çalışmada, konununçözümüne yönelik bütüncül bir planlama yaklaşımı ortaya koyabilmek amacıyla,zengin kültürel miras birikimine sahip olan İzmir İlindekifarklı kentsel paydaşların görüş ve önerileri incelenerek üst ölçek planlar aracılığıyla kültürel mirasın korunması ve kültür turizminin elealınışına dair bir çerçeve oluşturulmuştur.

Abstract

Increased interest to know different cultures, strengthened the relationship between culture and tourism. Cultural values, areas/cities where tangible and intangible heritage are preserved while becoming attractive in terms of tourism, income generated by tourism facilitates the maintenance and repair of cultural assets and supports their survival. On the other hand cultural heritage, beyond being an attractive element for tourism, it has a value in creating and maintaining local identity. It is a concrete source that carries the knowledge of the past to the present and establishes a connection between the past and the present. İzmir has a strong cultural tourism potential with its tangible and intangible cultural heritage richness and diversity. Therefore, the instrumentalization of cultural heritage and values for tourism reveals some risks and threats. Repetition of interesting elements, superficial/emptied approaches to conservation, interventions developed without taking into account the links between different built-natural and human elements that make up the identity, use and marketing policies that do not take into account the carrying capacity can become important threats to cultural heritage areas. In this respect, the necessity of establishing holistic policies for the balance of conservation and use in cultural heritage areas and the healthy development of cultural tourism arises, and this situation brings the importance of sustainable cultural tourism and conservation concepts to the agenda. Strategies and policies aimed at evaluating together and in coordination cultural heritage conservation and sustainable cultural tourism in the field of city and regional planning are insufficient. In this context, in terms of the future of cultural heritage, urban stakeholders should be able to put forward holistic policies in planning through upperscale plans, melt culture and tourism in the same pot and bring them together on a common ground. In the study, in order to reveal a holistic planning approach towards the solution of the issue, the views and suggestions of different urban stakeholders in İzmir Province, which has rich cultural heritage accumulation, were examined and a framework was created on handling of the protection of cultural heritage and cultural tourism in planning through upper-scale plans.