Satış Tutundurma Faaliyetlerinde Çok Kriterli İndirimli Ürün Seçim Kararının Promethee Yöntemi İle Belirlenmesi

Determining Multi-Criteria Decisions For The Selection Of Discounted Products In Sales Promotion Activities Through Promethee Method

Özet

Yoğun rekabet koşulları, perakendecilerin karar verme sürecini ve tüm markalar için fiyat indirimi sürecini yönetmesini zorlaştırmaktadır. Havaalanlarında alışveriş yapmak, uçuş bekleme esnasında oluşan motivasyonun da etkisiyle, satış çabalarını arttırmaları açısından perakendecilere önemli bir fırsat yaratmaktadır. Bu anlamda, her marka kategorisindeki fiyat indirim kararları, birçok kısıt söz konusu olduğunda, çözülmesi gereken önemli bir konu haline gelmektedir. Stok sayısı, raf ömrü, hedeflenen satış miktarı ile ikame, tamamlayıcı ve rekabetçi ürün fiyatları ve döviz kurundaki değişimler gibi değişkenler indirimli ürünü belirlemede önemli bir etkiye sahip olan faktörlerden bazılarıdır. Bu nedenle, en iyi kararın tüm bu kısıtların ve değişkenlerin bir arada dikkate alınarak yapılması gerekmektedir. Bu bağlamda, çalışmanın amacı, indirim yapılacak ürünlerin belirlenmesini kolaylaştıran bir karar destek sisteminin geliştirilmesidir. Bu kapsamda havaalanlarının gümrüksüz bölgelerinde faaliyet gösteren uluslararası bir kozmetik şirketi tarafından indirim uygulanacak bir ürünün seçimi, birçok kriterin dikkate alınmasını gerektiren çok kriterli bir karar verme problemi olarak ele alınmıştır. Bu problemin çözümü, çok kriterli karar verme yöntemlerinden biri olan Promethee ile yapılmıştır. Bu şekilde, belirlenen tüm kriterleri dikkate alarak hangi ürünlerde indirim yapılacağını belirlemek mümkün olacaktır. Çalışmanın son bölümünde, indirim yapılacak ürün seçiminde kısmi ve tam önceliklere dayalı bir sıralama yapılmaktadır.

Abstract

Intense conditions of brand competition make itdifficult for retailers to make decisions and managethe process of price discounts for each brand. Dueto the travelers’ motivations for shopping in theairport while waiting for their flights, it is a greatopportunity for retailers to enhance their salesefforts. In this sense, the decisions of price discountsin each brand category become an importantissue that should be solved as there are manyconstraints. Inventory level, shelf life, a targetedamount of sales and variables such as changesin a substitute, complementary, and competitiveproduct prices and exchange rates are some of thefactors that have significant effect. Therefore, thebest decision is thought to be made by consideringall these constraints and variables together.In this regard, the purpose of this study is todevelop a decision support system facilitating thedetermination of products to be put on specialoffer. Within this context, the selection of adiscounted product can be considered as a multicriteria decision-making problem that requiresconsideration of many criteria in an internationalcosmetics company operating at the duty-freezones of airports. Hence, Promethee, which is oneof the multi-criteria decision-making methods, isused. In this way, it will be possible to determinewhich products will be discounted by consideringall the determined criteria. At the end of the study,a ranking is done based on partial and full prioritiesfor a discounted product selection to be made.