Dergiler / Edebî Eleştiri Dergisi / 2021 / Cilt: 5 - Sayı: 2

Yarın Yarın Romanında Karakterlerin Sosyalizasyonundan Doğan Varoluşsal Sorunlar

Sayfa
284–300
DOI
—

Özet

Edebî metinler özü ve yapısı itibariyle insana dairdir. Bu nedenle edebiyat, insan psikolojisi ile ilgili çalışmalara uzak değildir. Freud’un psikanalitik kuramını oluştururken edebî metinlerden yararlanması, iki disiplin arasındaki etkileşimin göstergesidir. Bu bağlamda önce Freud ardından Jung’un psikanalitik çalışmaları, edebiyat eleştirisinde işlevsel metodların oluşturulmasına katkı sunmuştur. Bu çalışma, kendisini Freud’un ardılı olarak gören ve çalışmaları neticesinde Hümanist Psikanaliz kuramını geliştiren Erich Fromm’un görüşlerine dayanmaktadır. Özellikle Fromm’un “sosyal karakter” olarak adlandırdığı toplumsal eğilimler merkeze alınarak Pınar Kür’ün Yarın Yarın adlı romanında öne çıkan birey-toplum uyuşmazlığı çözümlenmektedir. Yarın Yarın’daki roman kişilerinin, söz konusu uyuşmazlıktan doğan, varoluşsal sorunları irdelenmektedir. Böylece uygulaması gerçekleştirilen eleştiri yönteminin farklı incelemelere katkı sunacağı düşünülmektedir. Anahtar Sözcükler: Erich Fromm, psikanalitik eleştiri, Pınar Kür, varoluşsal sorunlar.

Abstract

Edebî metinler özü ve yapısı itibariyle insana dairdir. Bu nedenle edebiyat, insan psikolojisi ile ilgili çalışmalara uzak değildir. Freud’un psikanalitik kuramını oluştururken edebî metinlerden yararlanması, iki disiplin arasındaki etkileşimin göstergesidir. Bu bağlamda önce Freud ardından Jung’un psikanalitik çalışmaları, edebiyat eleştirisinde işlevsel metodların oluşturulmasına katkı sunmuştur. Bu çalışma, kendisini Freud’un ardılı olarak gören ve çalışmaları neticesinde Hümanist Psikanaliz kuramını geliştiren Erich Fromm’un görüşlerine dayanmaktadır. Özellikle Fromm’un “sosyal karakter” olarak adlandırdığı toplumsal eğilimler merkeze alınarak Pınar Kür’ün Yarın Yarın adlı romanında öne çıkan birey-toplum uyuşmazlığı çözümlenmektedir. Yarın Yarın’daki roman kişilerinin, söz konusu uyuşmazlıktan doğan, varoluşsal sorunları irdelenmektedir. Böylece uygulaması gerçekleştirilen eleştiri yönteminin farklı incelemelere katkı sunacağı düşünülmektedir.

Anahtar kelimeler: Erich Fromm, psikanalitik eleştiri, Pınar Kür, Varoluşsal sorunlar