Pb(NO3)2 Toksisitesine Karşı Nigella sativa L.’nin In vivo Koruyucu Rolü

Ali ACAR, Kürşad YAPAR, Güray DEMİRTAŞ, Kültiğin ÇAVUŞOĞLU, Emine YALÇIN

Özet

Bu çalışmada albino farelerde Nigella sativa L. tohum ekstrakt (NSTE) uygulamasının Pb(NO3)2 toksisitesine karşı koruyucu rolü araştırılmıştır. Bu amaçla, fareler rastgele altı gruba ayrılmıştır. Kontrol grubu fareler çeşme suyu, uygulama grubundakiler ise 500 mg kg-1 c.a Pb(NO3)2, 300 ve 600 mg kg-1 c.a NSTE ile muamele edilmiştir. Her bir grupta total vücut ağırlığı, karaciğer ve böbrek ağırlığı belirlenerek organizma gelişimi üzerine etkiler incelenmiştir. Genotoksik etkiler, eritrosit ve yanak mukoza hücrelerinde mikronukleus (MN) sıklığı ve kemik iliği hücrelerinde kromozomal anormallikler (KA) belirlenerek saptanmıştır. Sonuç olarak Pb(NO3)2 uygulamasının vücut ağırlığında kontrol grubuna kıyasla 6.33 katlık bir azalmaya, karaciğer ve böbrek ağırlıklarında ise sırasıyla 2.08 ve 1.65 katlık bir artışa neden olduğu belirlenmiştir. NSTE uygulamasının ağırlıklarda gözlenen bu anormallikleri olumlu yönde değiştirdiği belirlenmiştir. MN analizleri sonucunda, 500 mg kg-1 Pb(NO3)2 uygulanan grupta eritrosit ve yanak mukoza hücrelerinde MN sıklığı sırasıyla 58.17±5.46 ve 19.00±2.76 olarak bulunurke, 600 mg kg-1 NSSE+Pb(NO3)2 uygulanan grupta bu değerler sırasıyla 32.67±3.78 ve 6.50±1.87 olarak bulunmuştur. NSTE’nin benzer bir koruyucu etkisi KA oluşumlarında da gözlenmiş, 600 mg kg-1 NSTE uygulamasının kromozom kırıklarını %44 oranında azalttığı belirlenmiştir. Sonuç olarak NSTE’nin kimyasalların özellikle Pb gibi ağır metallerin zararlı etkilerine karşı koruyucu bir besin olarak kullanılabileceği saptanmıştır.

Abstract

In this study, the protective role of Nigella sativa L. seed extract (NSSE) against Pb(NO3)2 toxicity in albinomice was investigated. For this purpose, the mice were randomly divided to six groups. In control group, micewere treated with tap water and in the treatment groups 500 mg kg-1bw Pb(NO3)2, 300 and 600 mg kg-1bwdoses of NSSE were exposed to mice. The effects of all treatments on organism development were investigatedby determining the changes in body, liver and kidney weights of each group. Genotoxic effects were determinedby investigating the chromosomal abnormalities (CAs) in bone marrow cells, micronucleus (MN) frequency inerythrocyte and buccal mucosa cells. As a result, it was observed that Pb(NO3)2 treatment resulted in a 6.33-folddecrease in body weight gain and 2.08 and 1.65-fold increase in liver and kidney weights compared to controlgroup, respectively. In addition, it was determined that these alterations in weights were positively changed afterNSSE treatment. From MN assays it was observed that MN frequencies of erythrocyte and buccal mucosa cellsin 500 mg kg-1bw Pb(NO3)2 treated group were found as 58.17±5.46 and 19.00±2.76 while in 600 mg kg-1bw NSSE+Pb(NO3)2 treated group, the frequencies were determined as 32.67±3.78 and 6.50±1.87,respectively. A similar protective role was also observed against CAs formation, and 600 mg kg-1 NSSEtreatment was found to reduce the chromatid breaks by 44%. As a result, it has been determined that NSSE canbe used as a protective nutrient against the harmful effects of chemicals such as heavy metals especially Pb.