DÖNGÜSEL EKONOMİ KAPSAMINDA GSYİH İLE GERİ DÖNÜŞÜM İLİŞKİSİ:AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİ ÖRNEĞİ

THE RELATIONSHIP BETWEEN GDP AND RECYCLING WITHIN THE CONTEXT OF CIRCULAR ECONOMY: THE EXAMPLE OF EUROPEAN UNION COUNTRIES

Özet

Sanayi Devrimi öncesinde üretim, insan ihtiyaçlarını gidermenin yanı sıra ticaret yapabilmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Zaman içerisinde nüfusun artması ile ihtiyaçların miktarı ve çeşitliliği artmıştır. Artan ihtiyaçlar Sanayi Devrimi sonrasında ortaya çıkan kitle üretimi ile karşılanabilmiştir. Sanayi devrimi ile birlikte doğrusal ekonomi olgusu ortaya çıkmıştır. Doğrusal ekonomi; hammaddenin sağlanması, nihai malın üretilmesi, tüketilmesi ve tüketildikten sonra atık halini aldığı süreci ifade etmektedir. İlerleyen dönemde, dünya kaynaklarının hızla tükendiği ve çevre sorunlarının ortaya çıktığı görülmüştür. Bu durum döngüsel ekonominin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Döngüsel ekonomi; hammaddenin verimli kullanıldığı, üretim sürecinde doğaya en az zararın verildiği, üretim sonrasında ortaya çıkan atıkların yeniden değerlendirildiği bir üretim yapısını ifade etmektedir. Çalışmada döngüsel ekonominin en önemli bileşenlerinden olan geri dönüşüm kavramı 30 ülke için 2008-2017 döneminde incelenmiştir. Çalışma panel veri yöntemleriyle, dirençli tahminci Prais-Winsten (PCSEs) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada bağımlı değişken ülkelerin gayri safi yurtiçi hasılaları (GSYİH); bağımsız değişkenler ise, elektronik, evsel, ambalaj, plastik, kağıt, metal, cam, eski otomobil aksanları ve odun atıklarının geri dönüşümoranlarıdır. Sonuçlara göre; plastik atıklarının ve eski otomobil aksanlarının geri dönüşüm oranının ekonomik büyümeyi olumsuz, diğer değişkenlerin ise ekonomik büyümeyi olumlu etkiledikleri görülmüştür.

Abstract

Before Industrial Revolution, production was carried out in order to meet human needs, and to be able to trade. Overtime, amount and variety of needs increased with the population. Along with Industrial Revolution, phenomenon oflinear economics emerged. Linear economics refers to process of providing raw materials, producing, consuming thefinal product, and becoming waste after consumption. In following period, it was observed that world's resources wererapidly depleted and environmental problems arose. This has led to the emergence of a cyclical economy. Cyclicaleconomy; it realizes re-evaluated production of raw material produced, least output to the nature during the productionphase. In the study, the concept of recycling, which is one of the most important components of the cyclical economy, wasstudied for 30 countries in 2008-2017. The study was conducted using panel econometrics methods, and resistiveestimator Prais-Winsten (PCSEs). In the study, the gross domestic product (GDP) of dependent variable countries;the independent variables are electronics, household, packaging, plastic, paper, metal, glass, old automobile accentsand recycling rates of wood waste. According to the results; recycling rate of plastic waste and old car accents hasbeen seen to negatively affect economic growth, other variables have a positive impact on economic growth. Keywords: Circular economics, linear economics, recycling, panel data.