Dergiler / Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2020 / Cilt: 61 - Sayı: 2
18. Yüzyıl Osmanlısı’nda Bir el-Ġazālī Şârihi: Lālezārī ve el-Mīzānu’l-Muḳīm Adlı Eseri
- Sayfa
- 371–452
- DOI
- —
Özet
El-Ġazālī, mantık ilmine karşı önyargıları kırmak maksadıyla Aristoteles’in mantığa dair kullandığı terimlere İslami bir hüviyet kazandırmış ve el-Ḳısṭāsu’l-Mustaḳīm adlı eserin-de bu ilme ilahî bir önem atfetmiştir. El-Ġazālī’nin bu eserine 18. yüzyıl Osmanlı alimi Mehmed Ṭāhir Lālezārī (ö.1204/1789) tarafından yazılmış bir şerhin tahlili ve tahkiki bu makalenin konusunu oluşturmaktadır. Makalede önce Lālezārī’nin hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiş, ardından el-Ġazālī’nin söz konusu eserine yazdığı şerhe dair bazı genel tespitlerde bulunulmuştur. Son olarak da söz konusu şerhin üç farklı nüsha-dan hareketle oluşturulmuş tahkikli metnine yer verilmiştir.
Abstract
Al-Ghazālī attempted to bring an Islamic identity to the terms used in Aristotelian logic in order to break down the prejudices against it. He also gave a divine significance to logic in his work al-Qisṭās al-Mustaqīm (The Just Balance), an interesting text by an influential scholar that surprisingly hardly attracted any commentators. This article introduces the first commentary ever written on al-Qisṭās al-Mustaqīm by an 18th cen-tury Ottoman scholar Meḥmed Ṭāhir Lālezārī (d.1204/1789), discusses its contents, and attempts to uncover its relevance in the 18th century Ottoman context. In the first part of the study, information about the life and works of Lālezārī is given. This is fol-lowed by a general analysis of the commentary. Finally, the article includes a critical edition of the Arabic text prepared based on three manuscripts.