Hoca Dehhânî Hakkında Yeni Bilgiler

Özet

Klasik Türk şiirinin ilk temsilcilerinden olan Hoca Dehhânî,ilim âlemine ilk kez 1926 yılında Hayat Mecmuası'ndaFuad Köprülü tarafından tanıtılmıştır. Köprülü, ŞikârîTarihi'ndeki bir nottan ve eldeki kasidesinden yola çıkarakşairin Horasan'dan Anadolu'ya gelerek, III. Alâeddîn Keykubâd(1298-1302)'ın himayesini gördüğünü, ona Farsçabir Selçuklu Şehnâmesi yazdığını söylemiş; Hikmet İlaydınise şairin yaşadığı devri daha geriye götürerek I. AlaeddînKeykubâd (1220-1237) döneminde yaşadığını savunmuştur.Günay Kut ise nazire mecmualarındaki verilerdenhareketle Hoca Dehhânî'nin Karamanoğlu Alaeddîn AliBey zamanında yani 14.yy'ın ikinci yarısında yaşamışolduğuna dikkat çekmiştir. Köprülü, Dehhânî'nin şiir mecmualarındabulunan 1 kasidesiyle 6 gazelini tespit etmiş,Günay Kut da bir gazel daha ilave ederek gazel sayısını7'ye çıkarmıştır.Bu makalede Hoca Dehhanî'nin hayatı ve edebî kişiliğihakkında bugüne kadar bilinenler kısaca dile getirildiktensonra, Hoca Dehhânî Divanı adını verebileceğimiz,Medine Arif Hikmet Bey Kütüphanesi'nde bir divan mecmuasıiçinde bulunan 2 kasidesi ile 97 yeni gazeli ihtivaeden yeni bir el yazması ilim âlemine tanıtılacak, şairinhayatı, yaşadığı dönem, eserleri ve edebî kişiliğine dairtespit edilen yeni bilgiler özet halinde aktarılacaktır.

Abstract

Hoca Dehhani who is one of the first representatives ofClassical Turkish literature is first introduced to thescience world in Hayat Mecmuası in 1926 by FuatKöprülü. Köprülü claimed that Dehhani came to Anatoliafrom Khorasan and was under the patronage of AlaeddinKeykubad II (1298-1302) and wrote a SeljukianShahnameh for him based on a note on Şikari Tarihi(History of Şikari) and on his existing qasidah. Hikmetİlaydın, on the other hand, argues that Dehhani livedmuch before, in the period of Alaeddin Keykubad I (1220-1237). But Günay Kut asserts that Hoca Dehhani lived inKaramanoğlu Alaeddin Ali Beg's period, in the secondhalf of the 14th century based on the data in nazirahmacmuas. Köprülü established his 1 qasidah and 6ghazals in poetry macmuas. Günay Kut added anotherghazal which increased the number of ghazals to 7.In this article, after expressing the known informationabout Hoca Dehhani's life and literary personality, amanuscript that we can name Divançe of HocaDehhani in Madinah Arif Hikmet Beg Library thatcontains his 2 qasidahs and 97 new ghazals in a divanmacmuah will be introduced to science world and newinformation about his life, his period, his works and hisliterary personality will be narrated.