HÜSAMETTİN ALİ el-BİTLİSÎ'NİN TÜRKİYE KÜTÜPHANELERİNDE YAZMA HALİNDE BULUNAN ESERLERİNİN TANITIMI

The Presentation of Hüsameddin Ali el-Bitlisî's Manuscripts Found at the Libraries in Turkey

Özet

Hüsameddin Ali el-Bitlisî, Akkoyunlu Devleti döneminde yaşamış şark coğrafyasının bilinmeyen fakat değerli bir âlimidir. İsmi, daha ziyade oğlu İdris-i Bitlisî'den bahseden metinlerde geçmektedir. Özellikle felsefî ve tasavvufî içerikte eserler telif etmiştir ve eserlerinde varlık mertebeleri (ontoloji) ve insan-ı kâmil olma sürecine (psikoloji) dair meseleleri tartışmıştır. Eserleri hakkında ayrıntılı bir çalışmanın yapılmadığı Hüsameddin Ali el-Bitlisî, nazarî-işarî tefsir ekolünün önemli bir temsilcisi ve yeterince tanınmayan değerli bir âlimdir. Kendisine izafe edilen eserlerin mevsukiyeti ile ilgili şuana kadar geniş bir çalışma yapılmamıştır. Bu makalenin amacı, Bitlisî'nin bilinen ve bilinmeyen eserlerini ortaya çıkarmak ve bu eserlerin araştırmacılar tarafından doğru tanınmasını sağlamaktır.

Abstract

Hüsameddin Ali El-Bitlisî, is an estimable yet relatively unknown scholar of the east who lived in the era of AqQoyunlu State. His name is rather mentioned in the texts where his son, İdris-i Bitlisî, is written about. He compiled texts that contain philosophy and sufi contents and discussed the levels of being (ontology) and the process of being insan-ı kâmil (the perfect human) (psychology) Hüsameddin Ali el-Bitlisî is an estimable yet relatively unknown scholar, as well as an important representative of nazarî-işarî commentary, and whose manuscripts have yet to be studied in detail. The manuscripts that were believed to have belonged to him have not been verified in an extensive study, either. The primary purpose of this study is to reveal the Bitlisî manuscripts that are both known and unknown, and provide the academy with proper information on them.