NESTÛRÎLİĞİN ORTAYA ÇIKIŞ SÜRECİ *

Özet

Hıristiyanlığın ilk beş asrında kristolojik konulardan kaynaklanan birçok ayrılıkhareketi ortaya çıkmıştır. Özellikle İsa’nın şahsiyeti ve doğası ile ilgili Ortodoksanlayıştan farklı düşünen gruplar ve akımlar, ana akım kiliseyi ve döneminsiyâsîlerini oldukça meşgul etmiştir. Aryüs’ten sonra en büyük ayrılık hareketininöncüsü olarak kabul edilen Nestûrî hareketi de bunlardan biridir. Nestorius’unİsa’nın doğası ve Meryem’in tanrı taşıyıcısı olup olmadığı hakkındaki görüşleridönemin hâkim anlayışını rahatsız etmiştir. Bunun neticesinde Nestorius, 431 yılında Efes’te düzenlenen konsil kararları uyarınca patriklikten azledilerek kiliseden aforoz edilmiştir. Nestorius’tan sonra taraftarları onun öğretilerine sahip çıkarak bağımsız bir kilise olmayı başarmıştır. Yüzyıllar boyu farklı coğrafyalardayayılan ve birçok toplumu etkileyen Nestûrîlik, günümüze kadar varlığını devamettirerek diğer ayrılık hareketlerinden farklı bir konumda yer almıştır. 428 yılında İstanbul Patrikliği’ne atanan Nestorius ve onun öğretisi etrafında şekillenenNestûrî Kilisesi’ni konu edinen bu çalışma, Nestûrîliğin ortaya çıkış sürecini birbütün olarak ele almayı hedeflemektedir

Abstract

Many separatist movements arising from Christological issues have emerged in the first five centuries of Christianity. Particularly the groups and currents with thoughts of Jesus’ personality and nature different from those in Orthodox conception have occupied the agenda of mainstream church and politicians in this period. Nestorian movement, which is considered as the pioneer of the greatest separation movement after Arius, was also one of these separatist groups occupying the agenda. The views of Nestorius about the nature of Jesus and whether Mary was a god-carrier has disturbed the period’s dominant religious understanding. As a result of this process, Nestorius was excommunicated from the church in accordance with the decree of council organized in Ephesus in 431. After Nestorius, his followers succeeded in establishing an independent church by adopting his teachings. Nestorianism, which has spread in different geographies for centuries and affected many societies, occupies a position in Christianity different from other separatist movements by continuing its existence until today. This work investigates Nestorius who was appointed to the Patriarchate of Istanbul in 428 and the Nestorian Church which is formed around his doctrine. It aims to analyze the emergence process of Nestorianism as a whole.