Dergiler / Dilbilim Araştırmaları Dergisi / 2018 / Cilt: 29 - Sayı: 1

Zamansız Bir Dilde Zamanı İfade Etmenin Yöntemleri: Türk İşaret Dili (TİD)

Strategies to Express Time in a Tenseless Language: Turkish Sign Language (TİD)

Sayfa
87–118
DOI
—

Özet

TİD’de zamanın nasıl ifade edildiği üzerine olan çalışmalar farklı sonuçlar göstermiştir: Gökgöz (2009) baş sallamanın zaman biçimbirimi olduğunu savunurken Arık (2012) ve Dikyuva ve diğ. (2015) TİD’in biçimbirimsel olarak zamansız bir dil olduğunu iddia etmektedirler. Bu çalışma, baş sallamanın farklı eylem türleri ile görünüşüne dayanarak TİD’in biçimbirimsel olarak zamansız bir dil olduğunu göstermektedir. Ayrıca, bir tümcenin zamanının zaman belirteçleri ile ifade edildiği önerilmekte ve zaman belirteçlerinin hangi sözdizimsel konumlarda bulundukları gösterilmektedir. Son olarak, birkaç çalışmada bahsedilen TİD’deki zaman çizgileri zaman belirteçlerinin işaret uzamına yerleştirilmesine dayanarak tanımlanmakta, farklı zaman aralıklarının farklı zaman çizgilerini gerektirdiği de gösterilmektedir.

Abstract

The studies on how time is expressed in TİD have differentresults: Gökgöz (2009) proposes that head nod is a tense morpheme whileArık (2012) and Dikyuva et al. (2015) claim that TİD is a morphologicallytenseless language. This study shows that TİD is a morphologically tenselesslanguage based on the occurrence of head nod with different verb types. It isalso proposed that tense of a sentence is expressed via time adverbials andshown which syntactic positions time adverbials occur in. Lastly, timelines inTİD, which are only reported on in a few studies, are described based on theplacement of time adverbials in the signing space. It is also shown thatdifferent time spans require different timelines to be used.