ALTAY DİLLERİ TİPOLOJİSİNDE ORTAK BİR DİLBİLGİSEL KATEGORİ: YİNELEME

Özet

Bu çalışmada, Altay Dilleri Teorisi bağlamında Altay dillerinde yineleme kategorisinin ses bilgisi ve biçim bilgisi gibi farklı dil bilgisel düzeylerdeki görünümleri ve işlevsel özellikleri ele alınarak karşılaştırılmış ve bu dillerde tespit edilen ortak yönleri dil akrabalığı ve dil ilişkileri bakımından değerlendirilmiş; tam ve parçasal olmak üzere iki genel biçimde ortaya çıkan ve çeşitli biçim-sesbilimsel formları bulunan yinelemenin, Altay dil ailesindeki Türkçe, Korece, Japonca, Moğolca ve Mançu-Tunguzcada hem ses bilgisel ve biçim bilgisel ortaya çıkış süreçlerinin hem de işlevlerinin tipolojik olarak ortaklık gösterdiği ileri sürülmüştür. Macarcada da yineleme kategorisinin durumu incelenmiş, diğer Altay dilleri ve özellikle Türkçenin yineleme kategorisi bakımından gösterdiği tipolojik eğilimlerle büyük oranda uyuştuğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract

In this study, in the context of Altaic Language Theory, it wascompared by considering the appearance and functional characteristicsat different grammatical levels such as phonetics and morphology of thereduplication category in Altaic languages, and the common characteristicsdetermined in these languages were evaluated in terms of language affinityand language relations. It has been suggested that reduplication, whichoccurs in two general forms, full and partial, and has various morpho phonological forms, is typologically common in terms of both the processesof phonological and morphological emergence and functions, in Altaiclanguages such as Turkish, Korean, Japanese, Mongolian, Manchu-Tungus.Moreover, in Hungarian, the use of the reduplication category was analyze,and it was deduced that it correspond with to a great extent with thetypological tendencies that other Altaic languages, especially Turkish has.