Doğu Akdeniz ve Ortadoğuda oluşan depremlerin kırılma mekanizması ve gerilim azalımı

Fracture mechanism and stress drop of earthquakes in the Eastern Mediterranean and Middle East

Özet

Kırılma mekanizmalarına bağlı olarak gerilim azalımının değişimini belirleyebilmek için Doğu Akdeniz ve Ortadoğu'da oluşan yüzey dalgası magnitüdü 4.0'den büyük olan sığ depremler incelenmiştir. Bu çalışmada kullanılan katalog 1939-1996 zaman aralığında meydana gelen ve cisim dalgası magnitüdleri ($m_b$), yüzey dalgası magnitüdleri ($M_s$), sismik momentleri ($M_0$) ve fay düzlemi çözümleri bilinen 412 depremi kapsamaktadır. Basit ve karmaşık depremler $M_s$ ve $m_b$ magnitüdleri dikkate alınmak suretiyle istatistiksel olarak sınıflandırılmıştır. Karmaşık depremlerin genellikle doğrultu-atımlı faylarla, basit depremlerin ise büyük bir kısmının normal ve ters faylarla ilişkili olduğu bulunmuştur. Depremlerin $M_0$ ve $M_s$ bilgileri kullanılarak farklı fay türleri için gerilim azalımlan hesaplanmıştır. Karmaşık depremler için hesaplanan ortalama gerilim azalımı, basit depremlere göre yaklaşık 8 kat daha fazladır. Normal ve ters faylar için ortalama gerilim azalımı değerleri birbirine yakın olmasına karşın, doğrultu-atımlı faylar için ortalama değerin diğer fay türlerine göre iki kat daha fazla olduğu gözlenmiştir.

Abstract

Shallow earthquakes with surface wave magnitudes greater than 4.0 occurred in the eastern Mediterranean and Middle East are investigated to determine the changes of stress drop in terms of fracture mechanisms. The catalogue used in this study covers data for the period 1939-1996 and consists of 412 earthquakes of which body wave magnitudes ($m_b$), surface wave magnitudes ($M_s$), seismic moment ($M_0$) and fault plane solutions are known. Simple and complex earthquakes are statistically classified taking into account $m_b$ and $M_s$ magnitudes. It is found that complex earthquakes are generally related to strike-slip faults, and simple earthquakes to normal and reverse faults. Assessment of stress drop for different fault types is based on the information of $M_s$ and $M_0$. An avarage stress drop estimated for complex earthquakes is about eight times greater than that obtained simple earthqukes. Avarage stress drops of normal and reverse faults are approximately equal whereas the avarage stress drop of strike-slip faults is twice as high as the other fault types.