Pamukta F6 ıslah hatlarında verim, verim kriterleri ve lif kalite özelliklerinin belirlenmesi

Determination of yield. yield criteria and fiber quality properties of F6 breeding lines in cotton

Özet

Bu çalışma, Güneydoğu Anadolu Bölgesi koşullarına uygun yeni pamuk çeşitlerini geliştirebilmek ve halen yaygın olarak üretimi yapılan pamuk çeşitlerine alternatif oluşturmak amacıyla, Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi deneme alanında yürütülmüştür. Deneme, 1997-2003 yıllarında yürütülen ıslah çalışmaları kapsamında Sayar 314 x Beli İzvor 432 melez kombinasyonundan elde edilen 30 adet F6 hattı ve 3 adet kontrol çeşit (GW- Golda, Sayar 314, Deltaopal) ile Augmented Deneme Desenine göre 6 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Araştırma sonucunda denemede yer alan hat ve çeşitler arasında ilk el kütlü oranı, lif inceliği, lif uzunluğu, lif kopma dayanıklılığı ve lif üniformite oranı yönünden önemli farklılıkların bulunduğu; bitki boyu, koza sayısı, odun dalı sayısı, meyve dalı sayısı, lif verimi ve kütlü pamuk verimi yönünden önemli farklılığın olmadığı belirlenmiştir. Yapılan korelasyon analizi sonucunda, kütlü verimi ile lif verimi (0.963**), koza sayısı (0.538**), lif inceliği (0.439**), bitki boyu (0.420**), odun dalı sayısı (0.361 **) arasında olumlu, çırçır randımanı (-0.458**) ve lif kopma dayanıklılığı (-0.340*) arasında olumsuz yönde önemli ilişkiler belirlenmiştir. İlk el kütlü oranı yönünden 2, 6 ve 3; lif inceliği yönünden 6 ve 14, lif uzunluğu ve lif kopma dayanıklılığı yönünden 8, lif üniformite oranı yönünden 1,16,10 ve 8 nolu hatların ümitvar olduğu belirlenmiştir. Lif verimi ve kütlü verimi yönünden ise 30, 19,13 ve 14 nolu hatlar öne çıkmıştır. Kontrol çeşitlere göre üstün özellik gösteren hatlar seçilerek bir sonraki generasyona aktarılmıştır.

Abstract

The objective of this study was carried out to improve new cotton strains which will be able to grow under GAP region conditions and be able to alternative at present widespread used cotton varieties. The experiment was implemented as the Augmented Design with six replications on the trial field of Dicle University Faculty of Agriculture. 30 F6 cotton linescoming, from cotton breeding programme in 1997-2003, obtained Sayar 314 x Beli Izvor 432 crosses and 3 standard varieties (GW- Golda, Sayar 314, Deltaopal) of cotton were used as material. The results indicated that there were significant and favourable differences among to lines/varieties for first picking percentage, fiber fineness, fiber length, fiber strength and fiber uniformity while the other properties were non significant. According to correlation results, there were favourable relations among seed cotton yield and lint yield (0.963**), number of boll (0.538**), fiber fineness (0.439**), plant height (0.420**), number of monopodial (0.361**), but there were unfavourable relation among ginning percentage (-0.458**) and fiber strength (-0.340**). According to result of the research for first picking percentage 2,6 and 3; fiber fineness 6 and 14; for fiber length and strength 8; for fiber uniformity 1,16,10 and 8; for lint yield and seed yield 30, 19, 13 and 14 number of strains were hopefully. Finally the strains which better than checked varieties were selected and transferred to the future generations^