Göğüs ağrısı olan ve koroner anjiyografide epikardiyal koroner arterleri normal bulunan hastalarda klinik ve elektrokardiyografik bulgular

Clinical and electrocardiographic findings of patients with chest pain despite angiographically normal coronary arteries

Özet

Göğüs ağrısı şikayeti nedeniyle koroner anjiyografi yapılan hastaların yaklaşık olarak %20-30'unda normal epikardiyal koroner arterler tespit edilmektedir. Göğüs ağrısı şikayeti bazı hastalarda kalp dışı nedenlere, bir kısmında ise mikrovasküler düzeydeki bir koroner patolojiye bağlıdır. Bu çalışmada göğüs ağrısı olmasına rağmen normal koroner anjiyografi tespit edilen 300 hasta değerlendirildi. İncelenen 110 erkek ve 190 kadın hastanın (yaş ortalaması 45±14) 64'ünde (%21.3) bir, 64'ünde (%21.3) iki, 68'inde (%22.6) üç ve 53'ünde (%17.6) üçten fazla koroner arter hastalığı risk faktörü mevcuttu. Elektrokardiyografide 125 hastada (%41.6) anormal bulguya rastlandı. İskemi lehine yorumlanabilecek ST-T değişiklikleri 63(%21), ileti bozuklukları 26(%8.6) ve ritm bozuklukları 25(%8.3) hastada tespit edildi. ST-T değişiklikleri kadınlarda erkeklere oranla daha fazla gözlenirken (%25.2 ve %13.6), erkeklerde ise elektriksel ileti bozuklukları daha yüksek oranda (%13.6 ve %5.7) bulundu. Düzeltilmiş QT değerleri normal sınırlarda bulundu (0.42±0.28 sn). Hastaların 27'sinde (%9) ventrikülografide mitral valv prolapsusu tespit edildi. Koroner anjiyografide 32(%10.3) hastada koroner arterlerden birinin rudimenter olduğu gözlendi. Sonuçta, anjiyografik olarak normal epikardiyal koroner arterleri ve göğüs ağrısı olan hastalarda EKG anormalliklerinin sık olduğu, kadınlarda ST-T değişikliklerinin, erkeklerde ise elektriksel ileti bozukluklarının daha fazla bulunduğu görüldü. Mevcut EKG anormalliklerinin normal varyasyon ve ağrının da kalp dışı bir nedene bağlı olduğunu kabul etmeden önce, egzersiz testi ile miyokard perfüzyon sintigrafisinin de dikkate alınmasının yararlı olacağı kanısına varıldı.

Abstract

Angiographically normal epicardial coronary arteries are found in 20-30% of patients presenting with chest pain. In these patients, chest pain might bedue to a disorder of the coronary microvasculature or a noncardiac pathology. The aim of the present study was to evaluate the clinical an electrocardiographic findings of patients with angiographically normal coronary arteries. Three-hundred patients (110 male, 190 female, mean age 45±14) included in the study. At least 1 coronary heart disease risk factor was present in 64(21.3%), 2 risk factors in 64(21.3%), 3 factors in 68(22.6%) and more than 3 factors in 53(17.6%). Electrocardiographic (EGG) examination revealed abnormal findings in 125(41.6%) patients. The most common EGG abnormalities were ST segment and T wave changes in 63(21%) patients, conduction defects in 26(8.6%) and rhythm disturbances in 25(8.3%). Although the ST-T changes were observed in women more frequent than men (25.2% vs 13.6%), electrical conduction disorders were found greater proportion in men (13.6% vs 5.7%). Corrected QT measurements were in normal limits (0.42±0.28 sc). Twenty seven (9%) patients had mitral valve prolapse demonstrated with left ventriculography. At least one of the coronary arteries was found to be rudimenter in 32(10.3%) patients. Our study shows that, EGG abnormalities are common in patients with chest pain despite angiographically normal coronary arteries. In female patients ST-T changes, whereas in male patients electrical conduction disorders are frequent. Myocardial perfussion scintigraphy and exercise stress testing should be performed before considering that the EGG abnormalities are normal variations and the chest pain extracardiac origin in patients with angiographically normal coronary arteries.