1. Düzeydeki 12 İstatistiki Bölgenin Gelişmişlik Durumlarının Faktör Analizi ile İncelenmesi

An Investigation of the Development Status of the Cities by 1st Level, 12 Statistical Region Approach

Özet

İncelenen birimleri sınıflamak, bu birimlerden “daha başarılı” olanları belirlemek ve bu doğrultuda “başarısız” birimler için çözüm önerileri geliştirmek pek çok alanda yetkililer için bir sorun olarak ortaya çıkmaktadır. Bu amaçla sübjektiflikten kaçınma ve daha uygun kararlar vermek için genellikle istatistiksel yöntemler kullanılmakta, eldeki veriler yardımıyla sınıflandırmanın yapılması sağlanmaktadır. Sözü edilen bu problemle “illerin sınıflanması” aşamasında da karşılaşılır. Devlet, hangi illere yatırım yapması gerektiğini ve hangi illerin öncelikli olarak kalkındırılması gerektiğine, illeri gelişmişliklerine göre sınıflandırarak karar verir. Kalkınmayı ölçtüğü düşünülen pek çok değişken olduğundan, illerin sınıflanmasında yaygın olarak çok değişkenli istatistiksel analiz yöntemleri kullanılmaktadır. Bölgesel istatistiklerin toplanması, bölgelerin sosyo-ekonomik analizlerinin yapılması, bölgesel politikaların çerçevesinin belirlenmesi ve Avrupa Birliği Sistemine uygun karşılaştırılabilir istatistiki veri tabanının oluşturulması amacıyla ülke çapında İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması; 28.08.2002 tarih ve 2002/4720 sayılı kararname ile yapılmıştır. Bu sınıflamaya göre üç düzeyde bölge ayırımı oluşturulmuştur. 1. düzeyde 12 istatistiki bölge, 2. düzeyde 26 istatistiki bölge, 3. düzeyde ise 81 istatistiki bölge bulunmaktadır.Çalışmada, 1. düzeyde yer alan 12 istatistiki bölge için, bu bölgelere dahil olan illerin gelişmişlik sıralaması belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla, DİE ve DPT veri tabanlarından elde edilen, gelişmişlik düzeyini temsil edeceği düşünülen 21 sosyo-ekonomik değişken faktör analizine tabii tutulmuştur.

Abstract

The problem of classification of the investigated units, the determination of the “better ones” and developing solutions for “worse ones” in this direction is faced by the decision makers in many areas. Thus, to avoid subjectivity and to make better decisions, statistical methods are usually used and the classification with the data in hands is done. The mentioned problem is also faced in the “classification of provinces”. The government decides to invest in which provinces and which provinces have to be priory developed by classification of the cities by their development. Since there are quite a few variables that are thought to measure development, multivariate statistical methods are used in the classification of the provinces. To collect the regional statistics, to make socio-economic analyses of the regions, to determine the framework of the regional policies and to establish a suitable and comparable database with European Union System, Regional Statistical Units Classification is created in 08.28.2002 dated and 2002/4720 written decree. By this classification, 3 levels of regions are determined. There are 12 statistical regions in the first level, 26 in the second level and 81 in the third level. In this study, for the 12 statistical regions in the first level, and the development classification of the provinces in these regions is tried to be done. To accomplish this aim, 21 socio-economic variables, that are thought to represent the development level, are obtained from the SIS and SPO databases.