Fuzuli'de Melamet Kavramı

Özet

Melâmet, hem tekke ve tasavvuf şairlerince, hem de divan şairlerince kullanılmış olan tasavvufî bir kavramdır. Tasavvufî düşünceden şiirlerine derinlik ve zenginlik katmak amacıyla faydalanmış olan divan şairi Fuzûlî, melâmet kavramına da bu amaçla yer vermiştir. Bu çalışmada; Fuzûlî’nin Türkçe divanı taranarak, melâmetin dile getirildiği beyitler tespit edilmiştir. Şairin melâmeti, aşk yolunda ilerleyen âşığın davranışlarına, tutumuna gösterilen toplumsal bir tepki ve dışlama, âşıklık göstergesi, övünç vesilesi şeklinde ele aldığı görülmüştür. Melâmetle ilgili bir girişten sonra Fuzûlî’nin melâmet kavramına bakışı, âşık-melâmet, melâmet-toplum bağlamında örneklerle izah edilmeye çalışılmıştır.

Abstract

Condemnation is a sufi (related to Islamic mysticism) concept which was been used by both divan poets and sufi mystic poets. Divan poet Fuzûlî, having benefited from sufi ideas with the aim of putting depth and richness into his poems, dealt with the condemnation concept for this aim, too. In this work, scanning Fuzûlî’s Turkish divan, couplets (beyits) in which condemnation thought was mentioned, have been determined. It has been seen that the poet deals with the condemnation in he form of a social reaction and rejection shown to the lover’s behaviour and attitude, a sign of being in love, a reason of honour. After an introduction regarding condemnation, it was tried to explain the idea of condemnation with examples in the context of lover-condemnation, condemnation-society.