Çinko Uygulamasının Kişnişin (Coriandrum sativum L.) Bazı Önemli Verim ve Kalite Özelliklerine Etkileri

Effects of Zinc Application on Some Important Yield and Quality Characteristics of Coriander (Coriandrum sativum L.)

Özet

Bu çalışmada, çinko uygulamasının kişniş bitkisinin verim ve kalite özelliklerine etkisi araştırılmıştır. Deneme, tesadüf blokları bölünmüş parseller deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Denemede kişniş çeşitleri (Arslan ve Gürbüz) ana parsellere, çinko dozları (Kontrol, 200, 400, 800 g da -1 ) ise alt parsellere yerleştirilmiştir. Araştırmada çeşit x çinko interaksiyonu bakımından bitki başına düşen şemsiye sayısı ve uçucu yağ oranlarının; çinko uygulamaları bakımıdan bitki başına dal sayısı, biyolojik ve meyve verimi, uçucu ve ham yağ oranlarının ve çeşitler bakımından ise bin meyve ağırlığı ve hasat indeksinin istatistiki olarak önemli olduğu bulunmuştur. Bu çalışmada meyve verimi 120-185 kg da-1 , uçucu yağ içeriği % 0.40-0.55 arasında, sabit yağ içeriği ise % 10.8-14.6 arasında değişmiştir. Uçucu yağ bileşenleri analizinde ana bileşen linalol, yağ asidi kompozsiyonu analizinde ise ana bileşen petroselinik asit olarak ortaya çıkmıştır. Araştırma sonucunda Arslan çeşidinin 800 g da -1 çinko dozunun meyve verimi açısından uygun olduğu belirlenmiştir. Ayrıca linalool oranı için Gürbüz çeşidinde 200 g da -1 çinko dozu ve petroselinik asit oranı için ise Arslan çeşidinde 800 g da -1 çinko dozu en yüksek değerlere sahip olmuştur.

Abstract

In this study, the effects of zinc application on the yield and quality characteristics of coriander was investigated. The experiments were conducted in randomized blocks split plots experimental design with 4 replications. In the experiment, coriander cultivars (Arslan and Gürbüz) were placed in the main plots and zinc doses (Control, 200, 400, 800 g da-1) were placed in the subplots. In the study, cultivar x zinc interaction was significant in the number of umbel per plant and essential oil content; zinc treatments were found to be significant in the number of branches per plant, biological and fruit yield, essential and crude oil contents; cultivars were significant in thousand fruit weight and harvest index. In this study, essential oil content varied between 0.40-0.55% and crude oil content varied between 10.8-14.6%. In essential oil composition analysis, linalool was the main component, while in fatty acid composition analysis petroselinic acid was determined as the main component. At the end of the study, it was determined that 800 g da-1 zinc dose of Arslan cultivar was appropriate in terms of fruit yield. Also, the 200 g da-1 zinc dose of Gürbüz cultivar and the 800 g da-1 zinc dose of Arslan cultivar had the highest values in terms of linalool and petroselinic acid ratios respectively.