Akciğer Dışı Tüberkülozu Olan ÇocuklardaKlinik Bulgular ve Tanı

Özet

Giriş: Tüberküloz (TB), hem gelişmekte olan hem de göç nedeniyle gelişmiş ülkelerde, kontrol stratejilerine rağmen insidansı artan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Akciğer dışı tüberküloz (ADTB)’un klinik belirtilerinin çok farklı olması tanı ve tedavide gecikmelere neden olmaktadır. Çalışmamızda çocukluk yaş grubunda akciğer dışı tüberküloz tanısı alan olguların klinik ve laboratuvar bulgularının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Aralık 2007-Aralık 2017 tarihleri arasında fakültemiz çocuk enfeksiyon servisinde ADTB tanısıyla yatırılan hastaların tıbbi kayıtları geriye dönük olarak araştırmanın amaçları doğrultusunda incelendi. Bulgular: ADTB alan 90 hastanın 56 (%62.2)’sı kız, 34 (%37.8)’ü erkekti. Yaş ortalamaları 123.2 ± 63.5 aydı (3-204 ay). Olguların 29 (%32.2)’u TB lenfadenit, 14 (%15.6)’ü gastrointestinal TB, 12 (%13.3)’si TB menenjit, 12 (%13.3)’si miliyer TB, 10 (%11.1)’u plevra TB, 6 (%6.7)’sı kemik TB tanısı almıştı. Yedi (%7.7) hastanın üçünde böbrek, ikisinde deri tutulumu vardı, diğer ikisinde genitoüriner sistem ve perikart tutulumu vardı. On dokuz (%21.1) olguda akciğer tutulumu eşlik ediyordu. Olgularımızın 41 (%45.6)’inde TB teması vardı, 48 (%53.3)’inin ailesi asgari ücretle geçinmekteydi. Seksen yedisi (%96.7) Bacille Calmette Guerin (BCG) aşılıydı, 37 (%41.1)’sinin kilosu 3. persentilin altındaydı. Kırk dördünde (%48.9) tüberkülin deri testi (TDT) ve 31 (%34.4)’nde interferon gama salınım testi (İGRA) pozitifliği saptandı. Vücut sıvılarından alınan örneklemelerin 29 (%32.2)’unda aside dirençli bakteri tespit edildi, 28 (%31.1) örnekte kültürde üreme saptandı. Kırk altı (%51.1) olguda histopatolojik bulgular tanıyı doğruladı. ADTB olguları yerleşim bölgelerine göre kendi aralarında karşılaştırıldığında plevra TB’li hastaların yaşları daha yüksekti (p= 0.005). Miliyer TB asgari ücretle geçimini sağlayan ve TB teması olanlarda anlamlı olarak daha fazlaydı (p= 0.000, p= 0.020). Miliyer TB’de düşük vücut ağırlığı daha sıktı (p= 0.003). Olumlu TDT sonucu, TB lenfadenitli olgularda daha fazla idi (p= 0.010). Histopatolojik bulgular gastrointestinal sistem TB’sinde tanıyı anlamlı oranda destekledi (p= 0.000). Sonuç: TB akciğer dışında en sık lenf düğümlerini tutmakla birlikte tüm organ ve dokuları tutabilen bir enfeksiyon hastalığıdır. ADTB tanısında histopatolojik veya mikrobiyolojik değerlendirme önemli olmakla birlikte ülkemiz gibi TB insidansının yüksek olduğu bölgelerde farklı şikayet ve bulgularla başvuran hastaların ayırıcı tanısında mutlaka hatırlanmalıdır.

Abstract

Objective: Tuberculosis (TB) is an important public health problem both in developing and developed countries due to migration with increasing incidence despite control strategies. Various clinical manifestations of extrapulmonary tuberculosis (EPTB) cause delay in diagnosis and treatment. In the present study, we aimed to evaluate the clinical and laboratory findings of extrapulmonary tuberculosis in childhood. Material and Methods: The medical records of patients hospitalized with the diagnosis of EPTB in the pediatric infection disease department between December 2007 and December 2017 were evaluated retrospectively. Results: There were 90 patients diagnosed with EPTB with fifty-six (62.2%) female and 34 (37.8%) male patients. Age distributions ranged from 3 to 204 months and mean patient age was 123.2 ± 63.5 months. Twenty-nine (32.2%) patients had TB lymphadenitis, 14 (15.6%) had gastrointestinal TB, 12 (13.3%) had TB meningitis, 12 (13.3%) had miliary TB, 10 (11.1%) had pleural TB, and 6 (6.7%) patients had bone TB. Out of 7 patients (7.7%), three had renal, two had skin and the other two had genitourinary and pericarditis involvement.Nineteen patients had (21.1%) concomitant pulmonary involvement. Forty-one (45.6%) patients had history of TB contact. Forty-eight (53.3%) families received minimum wage. Eighty-seven (96.7%) patients had BCG vaccine, and the weight of 37 (41.1%) patients was below the third percentile. Forty-four (48.9%) patients had tuberculine skin test and 31 (34.4%) patients had interferon gamma release test positivity. Acid resistant bacteria was demonstrated in 29 (32.2%) of the body fluid samples and culture positivity was demonstrated in 28 (31.1%) samples. Histopathological findings were confirmed in 46 (51.1%) patients. When the patients with EPTB were subgrouped according to localisations, ages of the patients with pleu ral TB were older (p= 0.005). Miliary TB was higher in families receiving minimum wage and in families with a history of TB contact (p= 0.000, p= 0.020 respectively). Miliary TB was more common in patients with body weights below the third percentile (p= 0.003). TDT positivity was higher in TB lymphadenitis (p= 0.010). Histopathologic findings were strongly positive in gastrointestinal TB (p= 0.000). Conclusion: TB is an infectious disease that involves mostly the lymph nodes other than the lung. Although histopathologic and microbiologic evaluations are important in the diagnosis of EPTB, TB should be kept in mind in patients admitted with different complaints and signs in places with high TB incidence like our country.