Oğlakçı (Sivrihisar-Eskişehir) volkanitlerinin petrolojisi ve jeokimyası

Özet

Orta Anadolu' da Oğlakcı (Sivrihisar-Eskişehir) yöresinde, Miyosen yaşlı volkanitler yeralmaktadır. Bazaltik (bazaltik trakiandezit) ve trakitik (genellikle trakit, yer yer trakiandezit ve riyolit) olmak üzere iki grup altında incelenen bu oluşumlar lav akıntıları ve domlar şeklinde yüzeylemektedirler. Mineral kimyası ve jeokimyasal (major, iz element ile Sr-Nd izotopları) veriler, tümüyle alkalin bir karakter gösteren bu volkanitlerin büyük ölçüde manto bileşimine sahip bir magmanın fraksiyonel kristalleşmesi sonucu oluştuğunu göstermektedir. Bununla birlikte magma karışımı ve/veya kabuksal kirlenme süreçleri de bu volkanitlerin oluşumunda etkilidir. Oğlakcı volkanitleri, Türkiye'nin neotektonik döneminde, Avrasya-Arap levhalarının çarpışması sonucu, Anadolu levhası içerisinde oluşan deformasyona bağlı olarak gelişen kırık hatları ile ilişkilidir.

Abstract

Miocene aged volcanics outcrop near Oğlakcı (Sivrihisar-Eskişehir) in central Anatolia. These volcanics (made-up of lava flows and domes) are subdivided into two groups; basaltic (basaltic trachyandesite) and trachytic (mostly trachyte, sometimes trachyandesite and rhyolite). Mineral chemistry and geochemical data (major, trace element and Sr-Nd isotopes) indicate that these volcanics of alkaline character are formed by fractional crystallisation of a magma with having a mantle composition. Besides magma mixing and/or crustal contamination are also effective in the formation of these volcanics. Oğlakcı volcanics are related to the fault zones developed by the deformation which occured within the Anatolian plate due to collision of Eurasian-Arabian plates during the neotectonic evolution of Turkey.